Miras işlerinde ilk refleks genellikle veraset ilamı almak olur. Oysa mirasçının takviminde ondan önce gelen ve kaçırıldığında geri dönüşü olmayan bir süre vardır: mirasın reddi. Veraset ilamı ile miras paylaşımı arasındaki mesafe, bu süre doğru yönetilmediğinde borç yüküyle birlikte katedilir.
Üç Aylık Ret Süresi Her Şeyden Önce Gelir
TMK uyarınca yasal mirasçılar, mirasbırakanın ölümünü ve mirasçı olduklarını öğrendikleri tarihten itibaren üç ay içinde mirası reddedebilir. Bu süre hak düşürücüdür ve geçmesi halinde miras kayıtsız şartsız kabul edilmiş sayılır. Terekede borç olup olmadığı bilinmiyorsa, süre içinde tereke defterinin tutulmasının istenmesi de bir seçenektir. Mirasbırakanın ödemeden aczi ölüm tarihinde açıkça belli ise durum farklı değerlendirilir; ancak bu istisnaya güvenip süreyi geçirmek risklidir.
Veraset İlamı Ne Sağlar, Neyi Sağlamaz
- Mirasçılık belgesi, mirasçıların kimler olduğunu ve paylarını gösterir; malların kime düşeceğini belirlemez.
- Belge alınmış olması mirasın kabul edildiği anlamına gelmez, ancak fiilen terekeye sahip çıkmak zımni kabul sayılabilir.
- Belgedeki pay oranlarına itiraz eden mirasçı, iptali için ayrıca dava açabilir.
Paylaşım Aşamasında Ayrı Takvimler
Tereke üzerinde anlaşma sağlanamazsa ortaklığın giderilmesi yoluna gidilir. Bunun yanında saklı payı zedelenen mirasçının tenkis talebi ve mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirlerin muvazaalı olduğu iddiası ayrı davaların konusudur. Tenkis davası kendi süresine tabidir ve bu süre öğrenme tarihine bağlanmıştır; muvazaa iddiası ise süreye tabi olmamakla birlikte ispat yükü ağırdır. Bu nedenle hangi talebin öncelikli olduğu baştan belirlenmelidir.
Tereke Envanteri Nasıl Çıkarılır
- Tapu, araç ve banka kayıtlarını mirasçı sıfatıyla sorgulayın.
- Vefat tarihi itibarıyla borç ve alacak durumunu tespit edin.
- Ölüme bağlı tasarruf varsa açılma ve tebliğ tarihlerini kaydedin.
- Sağlığında yapılan devirlerin tarih ve bedellerini listeleyin.
- Üç aylık ret süresinin son gününü ayrı bir hatırlatma olarak işaretleyin.
Usul Notu
Mirasın reddi sulh hukuk mahkemesine yapılan beyanla gerçekleşir ve şekle bağlıdır. HMK kapsamındaki genel usul kuralları, hem ret beyanında hem paylaşım davalarında yetki ve görev bakımından belirleyicidir.
Miras dosyaları aile yapısına ve terekenin bileşimine göre büyük farklılık gösterir. Ölüm tarihinden itibaren geçen süreyi ve elinizdeki belgeleri bir hukukçuyla erkenden değerlendirmeniz önerilir.