Kambiyo senedine dayalı bir uyuşmazlıkta ilk saatlerde verilen karar, çoğu zaman davanın kaderini belirler. Yanlış adlandırılan bir geçici koruma talebi hem reddedilir hem de karşı tarafa hazırlık süresi kazandırır. Bu rehber, TTK ve 6102 sayılı Kanun ile TBK çerçevesinde talebin doğru kurgulanmasını ele alır.
Talebin Adını Doğru Koymak
Para alacağının güvence altına alınması amaçlanıyorsa istenecek şey ihtiyati hacizdir. Bir hakkın veya durumun korunması, senedin devrinin ya da ciro yoluyla el değiştirmesinin önlenmesi amaçlanıyorsa ihtiyati tedbir gündeme gelir. Menfi tespit davasında icra takibinin durdurulmasına yönelik talep ise ayrı bir kurumdur ve kendi şartlarına tabidir. Üçünü birbirinin yerine kullanmak, dilekçenin esasa girilmeden reddedilmesine yol açar.
Dilekçede Aranan Unsurlar
- Senedin aslının ibrazı ve kambiyo vasfının açıkça gösterilmesi
- Alacağın muaccel olduğuna ilişkin somut açıklama
- Gecikmesinde sakınca bulunduğunu gösteren maddi olgular
- Borçlunun malvarlığını eksiltmeye yönelik davranışlarına dair veriler
- Teminat konusunda hazır olunduğunun belirtilmesi
Karara İtiraz: Kim, Nereye, Ne Zaman
Talep kabul edilirse aleyhine karar verilen taraf itiraz edebilir; reddedilirse talep eden kanun yoluna gidebilir. Buradaki süreler kısa ve kesindir. İtiraz genellikle kararı veren mahkemeye yöneltilir ve teminatın miktarı, kararın kapsamı ve şartların oluşmadığı iddiası ayrı ayrı tartışılır. Üçüncü kişinin malına yönelik uygulanan bir tedbir söz konusuysa, o kişinin başvurusu bağımsız bir yol olarak işler.
Teminat ve Tazminat Riski Çift Yönlüdür
- Talep eden, haksız çıkması hâlinde karşı tarafın zararından sorumlu olabilir.
- Bu nedenle senedin varlığı kadar, defi ve itirazların da önceden değerlendirilmesi gerekir.
- Karar alındıktan sonra kanunun öngördüğü sürede takibe geçilmemesi, kararı etkisiz kılar.
- Teminat mektubunun süresi ve kapsamı, dosyanın seyrine göre gözden geçirilir.
Şirket Tarafında Ek Kontrol
Senedi imzalayan kişinin temsil yetkisi, imza sirküleri ve ticaret sicil kayıtlarıyla doğrulanmalıdır. Yetkisiz temsil iddiası, hem takibe hem de geçici korumaya yönelik itirazın en güçlü dayanaklarından biridir ve dosyaya erken aşamada girmelidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Senedin türü, ciro zinciri ve tarafların ticari geçmişi sonucu değiştirebileceğinden, talep hazırlanmadan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.