Genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, şirket içi bir tartışma olmaktan çıkıp mahkemeye taşındığında usul kuralları esasa göre daha belirleyici hâle gelir. Bu rehber, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde iptal davasında görev, yetki ve dava şartı ilişkisini ele alır.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Her sakat karar aynı yola tabi değildir. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iptal sebebi oluştururken, emredici hükümlere aykırı ve pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran kararlar butlan yaptırımına tabidir. Bu ayrım doğrudan süreyle ilgilidir: iptal davası kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süreye bağlıyken, butlanın tespiti bu süreye bağlı değildir. Süre kaçırıldığında dosyanın butlan ekseninde yeniden kurgulanabilirliği mutlaka değerlendirilmelidir.
Dava Açabilecek Kişiler ve Muhalefet Şerhi
Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ve muhalefetini tutanağa geçirten pay sahibi, iptal davası açabilecek kişilerin başında gelir. Toplantıya çağrının usulsüzlüğü veya gündeme aykırılık gibi hâllerde ise toplantıda bulunmayan pay sahibi de dava açabilir. Muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemiş olması, uygulamada davanın en sık takıldığı noktadır; bu nedenle genel kurul tutanağının imzalı ve tam örneği ilk günden temin edilmelidir.
Görev ve Yetki
Dava, mutlak ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Yetkili mahkeme ise şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesidir; pay sahibinin ikametgâhı yetkiyi değiştirmez. Şirket merkezinin dava tarihinden kısa süre önce taşınmış olması hâlinde ticaret sicil kayıtlarının kontrol edilmesi gerekir.
Arabuluculuk Dava Şartı Nerede Devreye Girer
Ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmasını gerektirir. Genel kurul kararının iptali talebi ise para alacağı değil, bir kararın hukuki geçerliliğinin denetimi istemidir. Buna karşılık aynı olaydan doğan tazminat talepleri dilekçeye eklenecekse, bu kalemler yönünden dava şartının ayrıca sağlanması gerekir. İki talebin tek dilekçede birleştirildiği dosyalarda dava şartı eksikliği yalnızca tazminat kalemi bakımından sorun yaratır.
- Toplantı tarihi ve tutanak örneği temin edilir.
- Muhalefet şerhinin varlığı ve içeriği kontrol edilir.
- Talebin iptal mi butlan mı olduğu belirlenir, gerekirse terditli kurulur.
- Şirket merkezi sicilden doğrulanarak yetkili mahkeme seçilir.
- Kararın icrasının geri bırakılması talebi ayrıca gerekçelendirilir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şirketin esas sözleşmesi, toplantı çağrısı ve tutanak içeriği sonucu doğrudan etkilediğinden, genel kurulun hemen ardından belgelerin bir hukukçu tarafından incelenmesi süre riskini azaltır.