Haksız rekabet iddiaları çoğu zaman ticari ilişkinin içinden, sözleşme hükümleriyle birlikte doğar. Taraflar arasında delil sözleşmesi bulunması hem ispat düzenini hem de uyuşmazlığın hangi mahkemede görüleceğine ilişkin tartışmayı etkiler. Bu rehber, delil sözleşmesi bulunan haksız rekabet uyuşmazlıklarında merci ve süre ilişkisini incelemektedir.
Delil Sözleşmesinin Sınırı Nerede Biter
Taraflar, üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri konularda ispat vasıtalarını sözleşmeyle belirleyebilir. Ancak bu serbestî sınırsız değildir: kamu düzenine ilişkin konular, kesin delillerin tümüyle dışlanması ve tarafın ispat hakkını fiilen ortadan kaldıran düzenlemeler tartışmalıdır. Haksız rekabetin kamu yararını da ilgilendiren yönü bulunduğundan, delil sözleşmesinin bu boyutu kapsayıp kapsamadığı ayrıca değerlendirilir.
Görev: Asliye Ticaret Mahkemesi
TTK kapsamındaki haksız rekabet uyuşmazlıkları mutlak ticari dava niteliği taşır ve asliye ticaret mahkemesinde görülür. Görev kuralı kamu düzenindendir; taraflar sözleşmeyle bunu değiştiremez. Uyuşmazlığın aynı zamanda 6102 sayılı Kanun dışındaki bir mevzuata da temas etmesi, örneğin fikri hak ihlali boyutu bulunması halinde ihtisas mahkemesi tartışması gündeme gelir.
Yetki ve Yetki Sözleşmesi
Yetki bakımından davalının yerleşim yeri esas alınabileceği gibi, haksız fiil niteliği gereği eylemin gerçekleştiği veya zararın doğduğu yer mahkemesi de gündeme gelir. Tacirler arasında yapılan yetki sözleşmeleri kural olarak geçerli olmakla birlikte, sözleşmenin kapsamının haksız rekabet iddiasını da içerip içermediği ayrı bir yorum sorunudur. Yalnızca sözleşmeden doğan borç ilişkilerini kapsayan bir yetki kaydı, sözleşme dışı sorumluluk iddialarına genişletilemeyebilir.
Süre: Öğrenme Anına Bağlı Kısa Zamanaşımı
- Haksız rekabet davalarında öğrenmeye bağlı kısa süre işler; bu sürenin başlangıcı ihlalin öğrenildiği andır.
- Süregelen ihlallerde her yeni eylem için değerlendirme ayrı yapılır.
- Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa daha uzun ceza zamanaşımı gündeme gelebilir.
- İhtiyati tedbir talebi süreyi durdurmaz; ayrı ve hızlı bir başvuru gerektirir.
- Öğrenme tarihinin belgelenmesi ispat yükü açısından belirleyicidir.
İspat Düzenini Baştan Kurmak
Delil sözleşmesi varsa, dava dilekçesindeki delil listesi bu sözleşmeyle uyumlu hazırlanmalıdır. Elektronik yazışmalar, ticari defterler ve müşteri kayıtları gibi kaynakların hangi sırayla ve nasıl sunulacağı önceden planlanmalıdır. TBK kapsamındaki genel sorumluluk hükümleri ile TTK'nın özel düzenlemesi arasındaki ilişki de talep sıralamasını etkiler.
Buradaki açıklamalar bilgilendirme niteliğindedir. Sözleşme metninin lafzı, ihlalin niteliği ve öğrenme tarihi sonucu değiştirebileceğinden, dosyaya özgü profesyonel değerlendirme almanız önerilir.