Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararına yönelik itirazlar, şirket iç hukukunun en teknik alanıdır. 6102 sayılı TTK kararın iptali ile butlan arasındaki ayrımı, çağrı ve toplantı usulünü, oy hakkı ve temsil kurallarını ayrıntılı biçimde düzenler. Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözülüp çözülemeyeceği ise esas sözleşmedeki tahkim şartının kapsamına ve uyuşmazlığın niteliğine bağlıdır.
Tahkim Şartı Her Uyuşmazlığı Kapsar mı?
Esas sözleşmeye tahkim şartı konulmuş olması, genel kurulla ilgili her çekişmenin hakem önüne götürülebileceği anlamına gelmez. Şartın kimleri bağladığı, sonradan pay sahibi olanlara etkisi ve kararın niteliğine göre uyuşmazlığın tahkime elverişli sayılıp sayılmadığı ayrı ayrı incelenir. Yanlış değerlendirme, aylar süren bir hakem sürecinin yetkisizlikle sonuçlanmasına yol açabilir.
Başvuru öncesi çıkarılacak belgeler
- Esas sözleşmenin tahkim şartını içeren güncel metni
- Çağrı ilanı, gündem ve çağrının usulüne ilişkin kayıtlar
- Hazır bulunanlar listesi ve temsil belgeleri
- Toplantı tutanağı ile muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş hâli
- Karara dayanak yapılan yönetim kurulu raporları
Muhalefet Şerhi: Kolay Kaybedilen Hak
Toplantıda hazır bulunan pay sahibi, karara karşı çıkacaksa muhalefetini tutanağa geçirtmelidir. Bu şerh basit bir formalite değil, sonraki aşamada dava veya tahkim yoluna gitme ehliyetinin dayanağıdır. Sözlü itiraz edilip tutanağa yazdırılmadığında, sonradan bunu ispat etmek fiilen imkânsız hâle gelir. Şerhin hangi karara ve hangi gerekçeye yönelik olduğu da açıkça yazılmalıdır.
Usule Aykırı İşlemin İki Yönü
Bu başlıkta usulsüzlük iki ayrı düzlemde ortaya çıkar. Birincisi genel kurulun kendisine ilişkindir: çağrının usulsüz yapılması, gündemde olmayan konunun karara bağlanması, oy hakkından yoksun payların oylamaya katılması. İkincisi başvuranın kendi işlemine ilişkindir: yetkisiz mercie başvurulması, talebin hangi kararı hedeflediğinin belirtilmemesi, tahkim usulünde öngörülen bildirim biçiminin izlenmemesi. Birinci grup dosyanın esasını, ikinci grup ise başvurunun kaderini belirler.
Kararın Uygulanmasını Durdurma Meselesi
İtiraz süreci başlatılmış olması, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Sermaye artırımı ya da yönetim değişikliği gibi geri alınması güç sonuçlar doğuracak kararlarda, uygulamanın geri bırakılmasına yönelik talep en baştan ve somut zarar gerekçesiyle ileri sürülmelidir. Talep, kararın uygulanması hâlinde ortaya çıkacak sonucun neden telafi edilemez olduğunu açıklamalıdır.
Kapanış
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Şirketler hukukunda esas sözleşmenin lafzı sonucu tümüyle değiştirebildiğinden, genel kurul kararına karşı adım atmadan önce metnin bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.