Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararına yönelik itirazlar, TTK ve TBK hükümlerinin yanı sıra sıkı bir usul disiplinine tabidir. Karar hukuka aykırı olsa bile, dava yanlış yerde veya süre geçtikten sonra açıldığında esas hiç tartışılmaz. Bu rehber, iptal davasında mercii seçimi ile tarafların yaptığı delil sözleşmesinin bu seçime etkisine odaklanır.
Dava Nerede Açılır: Şirket Merkezi Kuralı
Genel kurul kararının iptali davası, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde açılır. Bu yetki kesindir; ortakların yerleşim yeri, toplantının fiilen yapıldığı şehir veya sözleşmeye konulan yetki kaydı bu kuralı değiştirmez. Ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde dosyaya asliye hukuk mahkemesi ticaret mahkemesi sıfatıyla bakar. Konusu para alacağı olmayan iptal davası, ticari uyuşmazlıklar için öngörülen arabuluculuk dava şartının kapsamı dışında kalır; bu ayrımın gözden kaçması gereksiz bir bekleme ya da usulden ret sonucu doğurur.
Üç Aylık Süre ve Muhalefet Şerhi
İptal davası, karar tarihinden itibaren üç ay içinde açılmalıdır. Toplantıya katılan pay sahibinin dava açabilmesi kural olarak olumsuz oy kullanıp muhalefetini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Çağrının usulüne uygun yapılmaması, gündeme bağlılık ilkesinin ihlali veya katılım hakkının engellenmesi gibi hallerde toplantıya katılmamış pay sahibi de dava açabilir. Muhalefet şerhinin tutanağa hangi ifadeyle geçtiği, ileride dava hakkının varlığını tek başına belirleyebilir.
Delil Sözleşmesi Nereye Kadar Bağlar
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Ancak delil sözleşmesi yalnızca tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebileceği konularda hüküm doğurur. Genel kurul kararının butlanı veya yokluğu iddiası kamu düzenine ilişkin olduğundan, ortaklar arası bir sözleşme mahkemenin bu yöndeki incelemesini sınırlayamaz. Ayrıca butlan iddiası süreye bağlı değildir; üç aylık süre kaçırıldığında dahi kararın baştan geçersizliği ayrı bir davada ileri sürülebilir.
Dosyayı Zayıflatan Usul Hataları
- Davanın pay sahiplerine değil, yalnızca yönetim kurulu üyelerine yöneltilmesi
- Toplantı tutanağı ve hazır bulunanlar listesinin dosyaya eksik sunulması
- Çağrı ilanının yayım tarihine ilişkin belgenin toplanmaması
- İptal ile butlan taleplerinin aynı gerekçeyle karıştırılması
- Kararın uygulanmasını durduracak tedbir talebinin hiç ileri sürülmemesi
Şirket yapısı, pay defteri kayıtları ve gündem maddelerinin içeriği sonuçları belirgin biçimde değiştirebilir. Süreler kısa ve yetki kuralı katı olduğundan, karar tutanağı elinize geçtiği anda dosyanın bir hukukçuyla birlikte incelenmesi uygun olur.