Genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklarda zaman, hakkın kendisi kadar belirleyicidir. Karar tescil edilip uygulanmaya başladığında geri dönüş güçleşir; bu nedenle iptal davası ile geçici hukuki koruma talebinin birlikte kurgulanması gerekir. TTK, 6102 sayılı Kanun ve TBK ekseninde bu sürecin merci ve usul boyutu aşağıdadır.
Yokluk, Butlan ve İptal Ayrımı
Her sakat karar aynı yaptırıma tabi değildir. Çağrı usulüne aykırılık, gündeme bağlılık ilkesinin ihlali veya oy hakkının kullandırılmaması gibi hâller iptal sebebi oluştururken; pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran ya da eşit işlem ilkesini temelden zedeleyen kararlar butlan tartışmasına açıktır. Bu ayrım yalnızca teorik değildir: iptal davası kısa bir hak düşürücü süreye tabiyken, butlanın tespiti bu süreye bağlı değildir.
Yetki: Şirket Merkezinin Bulunduğu Yer
Genel kurul kararının iptali davasında yetki, pay sahibinin yerleşim yerine göre değil şirket merkezinin bulunduğu yere göre belirlenir ve bu yetki kuralı sözleşmeyle değiştirilemez. Görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Merkezi değişen veya taşınma kararı yeni alınmış şirketlerde, dava tarihindeki tescilli merkezin esas alınması gerekir; sicil kaydının güncel örneği dilekçe ekine konulmalıdır.
Kararın Uygulanmasını Durdurmak
İptal davası açılmış olması, kararın icrasını kendiliğinden durdurmaz. Kanun, mahkemeye yönetim kurulunun görüşü alınarak kararın yürütülmesinin geri bırakılmasına hükmetme imkânı tanır. Bu talep dilekçede ayrıca ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir. Sermaye artırımı, pay devri kısıtlaması ya da yönetim değişikliği gibi geri döndürülmesi güç işlemlerde talebin aciliyeti somut verilerle ortaya konmalıdır.
Dava Dilekçesinde Bulunması Gerekenler
- Genel kurul toplantı tutanağı ve hazır bulunanlar listesinin tam örneği
- Çağrının usulüne uygunluğunu gösteren ilan, bildirim ve gündem metinleri
- Muhalefet şerhinin tutanağa geçirildiğini gösteren sayfa
- Pay sahipliği sıfatının karar tarihinde mevcut olduğunu ispatlayan kayıtlar
- İptali istenen kararın hangi maddesine, hangi sebeple yöneldiğinin madde madde gösterimi
Usule Aykırı İşlem ve Dava Ehliyeti
Bu davalarda en sık karşılaşılan usul engeli, toplantıda muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmemiş olmasıdır; toplantıya katılan pay sahibi bakımından bu eksiklik dava hakkını doğrudan etkiler. İkinci sorun, hak düşürücü sürenin geçirilmesidir. Üçüncüsü, iptali istenen kararın dilekçede tek tek belirtilmeyip toplantının bütününe yönelik genel bir talep kurulmasıdır.
Buradaki değerlendirme genel bilgi amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantının yapılış biçimi sonucu değiştirebileceğinden, karar örneğiyle birlikte hukuki inceleme yaptırmanız yerinde olacaktır.