Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklarda, esasa ilişkin gerekçeler ne kadar güçlü olursa olsun, davanın hangi mahkemede ve hangi ön şartlar sağlanarak açıldığı belirleyicidir. Ticari dava şartı arabuluculuğun kapsamının yanlış okunması ise gereksiz zaman kaybına ya da usulden redde yol açar. Bu rehber, TTK ekseninde görev ve yetki analizine odaklanır.
Önce Talebin Hukuki Niteliğini Belirlemek
Genel kurul kararına karşı ileri sürülebilecek iddialar aynı sonucu doğurmaz. Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırılık iddiası iptal davasının konusunu oluştururken; kararın hiç doğmadığı ya da emredici hükümlere aykırılık nedeniyle geçersiz olduğu iddiası butlan tespitine yönelir. İptal davası hak düşürücü süreye tabidir; butlan iddiası ise kural olarak süreye bağlı değildir. Bu ayrım yapılmadan açılan dava, sürenin geçtiği gerekçesiyle esas incelenmeden reddedilebilir.
Ticari Dava Şartı Arabuluculuk Buraya Uygular mı
TTK kapsamındaki dava şartı arabuluculuk, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleriyle sınırlıdır. Genel kurul kararının iptali veya butlanının tespiti bir para alacağı talebi olmadığından, bu davalar bakımından arabuluculuk dava şartı öngörülmemiştir. Buna karşılık aynı olaydan doğan tazminat talebi ayrı bir dava olarak açılacaksa, o talep için arabulucuya başvurulması gerekir. Uygulamada sık görülen hata, tüm talepleri tek dilekçede birleştirip dava şartını yalnızca bir kalem için düşünmektir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Şirketler hukukundan kaynaklanan bu uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliğinde olduğundan görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir; asliye ticaret mahkemesi bulunmayan yerlerde bu sıfatla asliye hukuk mahkemesi görev yapar. Yetki bakımından belirleyici olan şirket merkezinin bulunduğu yerdir. Pay sahibinin ikametgâhı ya da genel kurulun fiilen toplandığı salonun bulunduğu yer yetkiyi değiştirmez.
Dava Açarken Gözden Kaçan Noktalar
- Toplantıya katılıp muhalefetin tutanağa geçirilmiş olması şartının kontrolü
- Çağrı usulüne, gündeme ve toplantı yeter sayısına ilişkin belgelerin toplanması
- Kararın icrasının geri bırakılması talebinin dilekçede açıkça ileri sürülmesi
- Mahkemenin teminat isteyebileceğinin baştan öngörülmesi
- Ticaret sicili kayıtlarının güncel örneğiyle sunulması
Bu açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Şirket türü, pay yapısı ve kararın içeriği izlenecek yolu önemli ölçüde değiştirebileceğinden, kısa hak düşürücü süreler dolmadan hukuki görüş alınması yerinde olacaktır.