Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına ilişkin uyuşmazlıklar, çoğu zaman toplantıdan aylar sonra değil, toplantı anında yazılanlarla kazanılır veya kaybedilir. TTK ve 6102 sayılı Kanun sistematiğinde tutanağa geçirilen muhalefet şerhi, iptal davası açma ehliyetinin temel dayanağıdır. Şirket sözleşmesine veya pay sahipleri sözleşmesine konulan delil kayıtları ise TBK ve HMK çerçevesinde bu tabloyu ayrıca etkiler.
Muhalefet Şerhi Olmadan Dosya Nasıl Zayıflar
Toplantıda olumsuz oy kullanmak tek başına yeterli görülmez; muhalefetin tutanağa geçirilmesi aranır. Şerh yazılırken hangi gündem maddesine, hangi hukuki sebeple karşı çıkıldığı belirtilmelidir. Genel nitelikte tek cümlelik bir şerh, dava aşamasında ileri sürülecek sebeplerin kapsamı tartışmaya açıldığında sınırlayıcı etki doğurabilir. Toplantıya katılamayan pay sahipleri bakımından ise çağrı usulüne aykırılık iddiası öne çıkar.
Delil Sözleşmesi Nereye Kadar Bağlayıcıdır
HMK, tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri konularda delil sözleşmesi yapmasına imkân tanır. Şirketler hukuku pratiğinde bu, pay devri veya ortaklık ilişkisinin belirli defter ve kayıtlarla ispatlanacağının kararlaştırılması biçiminde karşımıza çıkar. Ancak böyle bir kayıt sınırsız değildir; kamu düzenine ilişkin ve butlan sonucu doğuran genel kurul kararlarının denetimi taraf iradesiyle daraltılamaz. Sözleşmenin kapsamı yazılırken hangi vakıanın hangi delille ispatlanacağı açıkça belirtilmelidir.
Toplantı Öncesi Belge Hazırlığı
- Çağrı ilanı, gündem ve vekâletnamelerin usule uygunluğu önceden kontrol edilir.
- Pay defteri ve hazır bulunanlar listesi arasındaki uyum karşılaştırılır.
- Finansal tablolar ve denetim raporlarının pay sahibi incelemesine sunulma tarihi kayda geçirilir.
- Bakanlık temsilcisi gerekiyorsa buna ilişkin yazışmalar dosyalanır.
- Toplantıda ileri sürülecek itirazların metni önceden hazırlanır.
Dava mı, Ortaklar Arası Çözüm mü
İptal davası, TTK uyarınca kısa bir süreye tabidir ve bu süre içinde karar verilmesi gerekir. Ortaklar arasında görüşme sürdüğü için dava açmayı ertelemek, sürenin dolmasıyla telafisi güç sonuçlar doğurabilir. Uygulamada tercih edilen yaklaşım, süreyi koruyacak biçimde davayı açıp müzakereyi paralel yürütmek; anlaşma sağlanırsa bunu şirket kayıtlarına yansıyacak şekilde belgelemektir.
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu doğrudan etkilediğinden, karara karşı adım atmadan önce hukuki görüş alınması önerilir.