Sermaye şirketlerinde iradenin oluştuğu yer olan genel kurul, alınan kararların hukuka veya esas sözleşmeye aykırılığı hâlinde ihtilafın merkezine oturur. 6102 sayılı TTK ve TBK ilkeleri çerçevesinde bu kararlara karşı iptal veya butlan yolları ile bazı ticari uyuşmazlıklarda dava şartı arabuluculuk gündeme gelir.
İptal ile Butlan Ayrımı
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal edilebilirken; emredici hükümlere aykırılık gibi ağır sakatlıklar butlanla sonuçlanabilir. Bu ayrım, hem dava türünü hem de süreye bağlılık durumunu belirlediği için ilk aşamada netleştirilmelidir.
İptal Davasında Sıkça Görülen Dayanaklar
- Çağrı usulünün ve gündemin ilana aykırılığı
- Toplantı ve karar nisaplarının sağlanmaması
- Pay sahibinin bilgi alma ve inceleme hakkının engellenmesi
- Azınlık haklarının kötüye kullanılması
Süreye Bağlılık ve Muhalefet Şerhi
İptal davası, TTK'da öngörülen kısa süreye tabidir ve dava açma ehliyeti çoğu zaman toplantıda muhalefetini tutanağa geçirmiş pay sahibine tanınır. Bu nedenle genel kurulda muhalefet şerhinin usulüne uygun kaydedilmesi, sonraki dava hakkının fiilen ön koşuludur.
Ticari Dava Şartı
Belirli konu ve miktarlardaki ticari uyuşmazlıklarda dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmak dava şartıdır. Bu şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilebileceği için, iptal istemiyle birlikte gündeme gelen alacak veya tazminat talepleri bakımından bu ayrım gözetilmelidir.
Kararın İcrasının Durdurulması
İptali istenen kararın uygulanması şirket ve pay sahipleri açısından telafisi güç sonuçlar doğurabileceğinden, yürütmenin geri bırakılması yönünde tedbir talebi ayrıca değerlendirilmelidir.
Yukarıdaki açıklamalar geneldir; şirket türü, karar içeriği ve tutanaklar sonucu değiştirebilir. Somut genel kurul kararı için hukuki değerlendirme almanız önerilir.