Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklarda belirleyici olan, kararın içeriğinden önce toplantı anında atılan usul adımlarıdır. TTK (6102 sayılı Kanun) ve TBK çerçevesinde yürüyen bu süreçte, toplantı salonunda yapılmayan bir işlem, sonradan hiçbir dilekçeyle telafi edilemez.
Muhalefet şerhi olmadan başlayan dava
Toplantıda hazır bulunan ortağın iptal davası açabilmesi kural olarak, karara muhalefet ettiğini tutanağa geçirmesine bağlıdır. Bu nedenle muhalefet şerhinin yazımı, davanın gerçek başlangıcıdır. Şerh yazılırken şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Hangi gündem maddesine muhalefet edildiği tek tek belirtilmelidir.
- Muhalefet sebebi kısa da olsa gösterilmelidir; salt "muhalifim" ifadesi sonraki tartışmalarda dar yorumlanabilir.
- Tutanağın imzalı örneği toplantı çıkışında talep edilmelidir.
- Toplantıya vekâletle katılım varsa, vekâletnamenin kapsamı önceden kontrol edilmelidir.
Süre karar tarihinden işler
İptal davası için öngörülen süre, kararın alındığı tarihe bağlıdır; tescil veya ilan beklenerek geçirilen zaman bu süreyi uzatmaz. Toplantıya katılmayan ortaklar bakımından ise çağrının usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ayrı bir tartışma konusudur ve dava hakkını etkiler. Bu nedenle çağrı ilanı, gündem metni ve bildirim kayıtları toplantıdan önce dosyalanmalıdır.
Yetkili ve görevli mahkemenin belirlenmesi
Şirket merkezine bağlı yetki kuralı burada belirleyicidir. Merkezin sicilde görünen adresi ile fiilî faaliyet adresi farklıysa, sicil kaydı esas alınır. Yanlış yer mahkemesinde açılan dava, süresinde açılmış olsa bile ek bir zaman kaybı doğurur ve bu arada karar uygulanmaya devam eder. Bu nedenle dava öncesinde güncel sicil kaydının alınması, dilekçe yazımının ilk adımı olmalıdır.
Kararın icrasının geri bırakılması
- Sermaye artırımı, pay devri veya yönetim değişikliği içeren kararlarda geri bırakma talebi, iptal talebiyle birlikte ileri sürülmelidir.
- Talep, kararın uygulanması hâlinde doğacak zararı somut biçimde göstermelidir.
- Teminat gösterilmesi istenebileceğinden, buna ilişkin hazırlık önceden yapılmalıdır.
- Tescil işlemi tamamlandıktan sonra geri dönüşün zorlaştığı unutulmamalıdır.
Butlan ve yokluk iddiası ayrı değerlendirilir
Bazı kararlar, ortağın vazgeçilmez haklarını ortadan kaldırdığı veya anonim şirketin temel yapısına aykırı olduğu gerekçesiyle batıl sayılabilir. Batıl olduğu ileri sürülen kararlar bakımından tartışma, iptal davası için öngörülen süreyle sınırlı değildir. Ancak bu ayrımın sınırı dar yorumlanır; her usulsüzlük butlan sebebi değildir. Bu nedenle iddia butlan üzerine kurulacaksa, dayanağı hukuki olarak ayrıca temellendirilmelidir.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantı tutanağının içeriği sonucu değiştirebilir. Genel kurul sonrası adımlarınızı, tutanak ve sicil kayıtlarını inceleyen bir hukukçuyla birlikte planlamanız yerinde olur.