Ticari sözleşme ihlallerinde kaybın büyük bölümü, dava kazanılana kadar geçen sürede oluşur. TTK ve TBK kapsamındaki uyuşmazlıklarda ihtiyati tedbir, bu aradaki fiilî durumu dondurmak için başvurulan araçtır; ancak etkisi tamamen zamanlamaya bağlıdır. Geç istenen tedbir, korunacak bir şey kalmadığında karara bağlanır.
Tedbir Talebinin Doğduğu An
Uygulamada tedbir çoğunlukla ihtar ve yazışmalar tükendikten sonra gündeme gelir. Oysa karşı tarafın ürünü üçüncü kişilere devretmeye, stoku eritmeye veya rekabet yasağına aykırı yapıyı kurmaya başladığı ilk sinyal, talebin hazırlanması için yeterlidir. Bu nedenle sözleşme yönetiminde bir erken uyarı eşiği tanımlanmalı; eşik aşıldığında dilekçe ve ekleri hazır olmalıdır. HMK çerçevesinde tedbir, dava açılmadan da istenebilir; ancak bu hâlde davanın kanunda öngörülen kısa süre içinde açılması gerekir, aksi hâlde tedbir kendiliğinden ortadan kalkar.
Yaklaşık İspat Eşiğini Karşılamak
Tedbirde tam ispat aranmaz, ancak talebin haklılığı yaklaşık olarak ortaya konmalıdır. Bunun için:
- Sözleşmenin imzalı nüshası ve varsa ek protokoller tek dosyada toplanır
- İhlali gösteren sipariş, irsaliye, ekran görüntüsü ve yazışmalar tarih sırasına konur
- Zararın büyüyeceğini gösteren hesap tablosu, varsayımla değil belgeyle desteklenir
- Karşı tarafın malvarlığını eritme ihtimaline dair somut emareler ayrıca gösterilir
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı çoğu hâlde teminat karşılığında verilir. Talep eden taraf, haksız çıktığında karşı tarafın uğradığı zarardan sorumlu olacağı için, teminat tutarı ve kapsamı baştan hesaplanmalıdır. Aşırı geniş bir tedbir talebi, karşı tarafın tüm ticari faaliyetini durdurduğunda hem reddedilme hem de sonradan tazminat doğurma riskini birlikte taşır. Talebi ihlalin konusuyla sınırlı ve ölçülü kurmak, kabul edilme ihtimalini de artırır.
Karardan Sonraki Kritik Adımlar
- Karar verildiğinde infaz için kanunda öngörülen kısa süre içinde harekete geçilir.
- İtiraz ihtimali öngörülerek cevap taslağı hazır tutulur.
- Tedbirin kapsamı dışında kalan davranışlar için ayrıca ihtar planı yapılır.
- Esas davadaki talep kalemleri, tedbirle korunan durumla uyumlu biçimde yazılır.
Not
Buradaki anlatım genel bilgi amaçlıdır. Sözleşmenin türü, tahkim veya yetki kaydı bulunup bulunmaması ve ihlalin niteliği izlenecek yolu değiştirir; somut dosyanız için hukuki destek almanız uygun olur.