Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik itirazlar, ticari hayatın hızına uygun biçimde kısa sürelere bağlanmıştır. Uyuşmazlığın esas sözleşmedeki bir tahkim şartına dayanması ise tabloyu iki kat hassas hale getirir: hem maddi hukuktan gelen süre işler, hem de hakem yargılamasının kendi usul takvimi devreye girer. Bu rehber, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu ve Türk Borçlar Kanunu çerçevesinde genel kurul kaynaklı ihtilafın tahkim rotasında nasıl planlanacağını ele alıyor.
Önce Uyuşmazlığın Tahkime Elverişliliği
Her genel kurul ihtilafı hakem önüne taşınamaz. Esas sözleşmede tahkim şartı bulunsa dahi, uyuşmazlığın niteliği ve kararın üçüncü kişilere etkisi bakımından tahkime elverişlilik ayrıca tartışılır. Bu değerlendirme yapılmadan başlatılan bir hakem süreci, aylar sonra yetkisizlikle sonuçlanabilir ve bu arada asıl süre tükenmiş olabilir. Bu nedenle ilk adım daima tahkim şartının kapsamının okunmasıdır.
Toplantı Gününden İtibaren Kurulan Belge Zinciri
- Çağrı ilanı, gündem ve varsa gündem değişikliği yazışmaları
- Hazır bulunanlar listesi ile temsil belgeleri
- Toplantı tutanağı ve muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş hali
- Bakanlık temsilcisine ilişkin kayıtlar
- Tescil ve ilan tarihlerini gösteren ticaret sicili belgeleri
Muhalefet Şerhi Neden Belirleyicidir
Genel kurulda karara katılmayan pay sahibinin muhalefetini tutanağa geçirtmesi, sonraki aşamada dava veya hakem başvurusu ehliyeti bakımından çoğu kez belirleyici olur. Şerh yazılırken hangi gündem maddesine, hangi gerekçeyle karşı çıkıldığı açıkça belirtilmelidir. Genel ifadeler yerine somut aykırılık noktalarının yazılması, ileride ileri sürülebilecek iddiaların kapsamını korur.
Hakem Sürecinde Takvimi Kim Belirler
Tahkimde usul takvimi büyük ölçüde tarafların anlaşmasına ve seçilen kurumsal kurallara bağlıdır. Hakem seçimi, ön inceleme toplantısı, dilekçe teatisi ve delil sunum tarihleri tek bir çizelgede tutulmazsa, kaçırılan bir dilekçe süresi iddianın tümüyle dışlanmasına yol açabilir. Delil listesi baştan geniş tutulmalı, sonradan sunum ihtimali kurallar çerçevesinde açık bırakılmalıdır.
Karar Sonrası Hangi Kapılar Açık Kalır
Hakem kararının icra edilebilir hale gelmesi ve karara karşı başvurulabilecek yollar, ayrı ve yine sınırlı sürelere tabidir. Bu nedenle karar tebliğ edilir edilmez, hem tenfiz veya icra edilebilirlik hem de iptal başvurusu ihtimali aynı anda değerlendirilmelidir.
Bu metin bilgilendirme amaçlıdır. Şirketin türü, esas sözleşme hükümleri ve genel kurulun somut gündemi süreci esaslı biçimde değiştirebilir; işlem yapmadan önce dosyaya özgü hukuki görüş alınması önerilir.