Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda dosyanın kaderi çoğu zaman esasa girilmeden, yetki ve süre itirazlarında belirlenir. TTK ve 6102 sayılı Kanun çerçevesinde şirket ilişkilerinden doğan davalarda hem mahkemenin belirlenmesi hem de bazı taleplerin çok kısa hak düşürücü sürelere bağlı olması, hazırlığın dava öncesinde tamamlanmasını zorunlu kılar. Sözleşmesel ilişkiden doğan yan talepler bakımından TBK hükümleri de aynı dosyada devreye girebilir.
Yetki Tartışmasını Baştan Kapatmak
Şirketle ilgili davalarda kural olarak şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi öne çıkar; ticari nitelikteki uyuşmazlıklarda görevli mahkeme ise asliye ticaret mahkemesidir. Bazı dava türlerinde yetki kesin olduğundan, taraflar arasındaki yetki sözleşmesi geçerli sonuç doğurmayabilir. Bu nedenle dava açılmadan önce ticaret sicil kayıtlarından merkez adresinin güncel hali alınmalı, esas sözleşmede yer alan yetki hükmü ile kanuni yetki kuralı karşılaştırılmalıdır. Yanlış mahkemeye açılan davada verilen yetkisizlik kararı sonrası dosyanın gönderilmesi için de kısa bir süre işler.
Defter ve Kayıtların İspat Gücü
- Pay defteri, ortaklık sıfatını ve pay oranını gösteren ilk kaynaktır.
- Yönetim kurulu ve genel kurul karar defterleri, alınan kararların tarihini ve muhalefet şerhlerini belgeler.
- Ticari defterlerin usulüne uygun tutulmuş olması, sahibi lehine de delil oluşturabilmesi bakımından önemlidir.
- Sicil gazetesi ilanları, tescil ve ilan tarihlerini bağımsız biçimde doğrular.
Genel Kurul Kararına Karşı Süre Disiplini
Genel kurul kararlarının iptali istemi, kanunda öngörülen kısa hak düşürücü süreye tabidir ve bu süre karar tarihinden itibaren işlemeye başlar. Toplantıda hazır bulunan ortak bakımından muhalefet şerhinin tutanağa geçirilmiş olması ayrıca aranır. Bu nedenle genel kurul günü alınacak iki teknik önlem, sonraki tüm davayı taşır: muhalefetin açık ve gerekçeli biçimde tutanağa yazdırılması ve tutanağın imzalı örneğinin alınması.
Delil Kaybını Önleyici Adımlar
Ortaklar arası uyuşmazlıklarda kayıtlara erişim çoğu zaman yönetimi elinde tutan tarafın kontrolündedir. Bu asimetriyi dengelemek için dava öncesinde delil tespiti talebi, bilgi alma ve inceleme hakkının yazılı olarak kullanılması, gerektiğinde şirket işlemlerine yönelik geçici hukuki koruma talep edilmesi gündeme gelir. Talepler ölçülebilir yazılmalı; hangi döneme ait hangi kaydın istendiği açıkça belirtilmelidir.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve uyuşmazlığın konusu izlenecek yolu değiştirebileceğinden, sicil kayıtlarınızla birlikte hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.