Genel kurul kararlarına ilişkin uyuşmazlıklarda delil, çoğunlukla davacının elinde değil şirketin kayıtlarındadır. TTK ve TBK çerçevesindeki bu rehber, pay sahibinin bu kayıtlara nasıl ulaşacağını, delil sözleşmesinin ne yapıp ne yapamayacağını ve iptal davasındaki hak düşürücü süre riskini ele alır.
Delil Toplantıdan Önce Üretilir
İptal davasının en güçlü dayanağı, toplantı sırasında usulüne uygun biçimde kayda geçirilmiş muhalefet şerhidir. Bu nedenle çağrı usulüne, gündem maddelerine, vekâletnamelerin geçerliliğine ve toplantı yeter sayısına ilişkin itirazlar toplantı anında tutanağa yazdırılmalıdır. Sonradan yazılan dilekçeler, tutanakta karşılığı yoksa ispat gücünü büyük ölçüde kaybeder.
Hangi Kayıtlar İstenmeli
- Çağrı ilanı, gündem ve hazır bulunanlar listesi
- Toplantı tutanağı ve varsa bakanlık temsilcisine ilişkin evrak
- Pay defteri ve yönetim kurulu karar defteri örnekleri
- Finansal tablolar, denetim raporu ve bunlara dayanak kayıtlar
- Ticaret sicili tescil ve ilan evrakı
Şirket bu belgeleri vermezse, mahkemeden celp talebinde bulunulur; ticari defterlerin ispat kuvvetine ilişkin kurallar da bu aşamada devreye girer.
Delil Sözleşmesi Neyi Değiştirir
Taraflar, aralarındaki uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılmasını kararlaştırabilir. Ancak bu serbestinin sınırları vardır: kesin delil hâline getirme iddiası, kamu düzenine ilişkin hükümleri ve mutlak butlan iddialarını bertaraf etmez. Pay sahipliğine ilişkin sözleşmelerde yer alan delil kayıtları, iptal davasında her tartışmayı kapatmaz; bu nedenle yalnızca sözleşme hükmüne güvenerek delil hazırlığını ihmal etmek riskli bir tercihtir.
İptal ile Butlan Ayrımını Kaçırmamak
- Karar iptal edilebilir nitelikteyse, kanunda öngörülen kısa süre içinde dava açılmalıdır.
- Butlan iddiası ileri sürülecekse, dayanağın hangi emredici hükme aykırılık olduğu açıkça gösterilir.
- Kararın icrasını durdurmak için tedbir talebi, tescil işlemi tamamlanmadan yapılır.
- Muhalefet şerhi ve pay sahipliği sıfatı, dava şartı olarak baştan belgelenir.
Sonrasını Düşünerek Yazmak
Genel kurul uyuşmazlıkları çoğu zaman tek başına kalmaz; sorumluluk davası, bilgi alma ve inceleme talebi ile özel denetçi istemi aynı olgu kümesine dayanır. Bu nedenle toplanan belgeler, sadece iptal davası için değil sonraki talepler düşünülerek tasnif edilmelidir.
Buradaki açıklamalar 6102 sayılı Kanun'un genel çerçevesine ilişkindir; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantının seyri sonucu değiştirebilir. Karar tarihinden sonra süre işlediğinden, değerlendirmeyi gecikmeden bir avukatla yapmanız uygun olur.