Haksız rekabet uyuşmazlıklarının büyük bölümü, fiilin varlığından çok fiilin nasıl belgelendiğinden kaybedilir. Müşteri listesinin taşınması, çalışan ayartma, karalayıcı beyan veya iltibas iddiası; her biri kısa ömürlü dijital izlere dayanır. Taraflar arasındaki sözleşmeye konulan delil kaydı ise, uyuşmazlık çıktığında elinizde hangi ispat aracının kalacağını çoktan belirlemiş olabilir.
Delil Sözleşmesi Ne Yapar, Neyi Yapamaz?
Taraflar, aralarındaki ilişkiden doğacak uyuşmazlıkta belirli delillerle ispat yapılacağını kararlaştırabilir. Münhasır nitelikteki böyle bir kayıt, sözleşmede sayılmayan delillere dayanma imkânını fiilen ortadan kaldırır. Ticari sözleşmelerin standart maddeleri arasına sıkıştırılmış yalnız yazılı belgeyle ispat kaydı, haksız rekabette en güçlü delil olan tanık beyanını ve bazı elektronik kayıtları devre dışı bırakabilir. Bu nedenle sözleşme imzalanırken yapılacak tek satırlık müdahale, yıllar sonra açılacak davanın kaderini değiştirir.
TTK Kapsamındaki Talepler ve Delil İhtiyacı
Türk Ticaret Kanunu haksız rekabet halinde tespit, men ve haksız durumun ortadan kaldırılması ile tazminat taleplerine imkân verir. Tespit ve men talepleri bakımından fiilin sürdüğünü göstermek yeterken, tazminat talebi zararın ve nedensellik bağının ayrıca ortaya konulmasını gerektirir. Uygulamada dosyaların zayıf halkası tazminat ayağıdır; ciro düşüşü ile rakibin eylemi arasındaki bağ, mali kayıtlar ve müşteri kaybı verisiyle desteklenmediğinde talep havada kalır.
Kaybolmadan Sabitlenmesi Gereken Deliller
- İnternet üzerindeki yayın ve ilanların noter veya bilirkişi eliyle tarihli tespiti
- Kurumsal e-posta, sunucu ve erişim kayıtlarının hukuka uygun biçimde imajlanması
- Ayartma iddiasında personel giriş-çıkış tarihleri ile müşteri sipariş tarihlerinin eşleştirilmesi
- Ticari defterlerin usulüne uygun tutulup tutulmadığının önceden kontrolü
- Gizlilik ve rekabet yasağı taahhütlerinin imzalı asıllarının dosyaya hazırlanması
Tespit Talebi mi, Doğrudan Dava mı?
Delilin yok edilme ihtimali yüksekse, esas davadan önce delil tespiti yoluna gitmek çoğu kez tek gerçekçi seçenektir. Ancak erken tespit, karşı tarafı da uyarır ve kayıtları temizlemesine yol açabilir. Bu ikilemde ölçüt, delilin kimin egemenlik alanında bulunduğudur: üçüncü kişilerdeki kayıtlar için tespit, karşı taraftaki kayıtlar için dava içinde talep genellikle daha isabetlidir.
Sulh Görüşmesinin Sınırı
Ticari ilişkinin devam ettiği hallerde sulh, itibar zararını büyütmeden sonuç almayı sağlayabilir. Ancak yalnız tazminat ödenmesine dayanan bir anlaşma, ihlalin sürmesini engellemez. Uzlaşma metni; eylemin durdurulmasını, kullanılan materyalin imhasını ve tekrarı halinde işletilecek cezai şartı içermiyorsa, aynı uyuşmazlık kısa süre sonra yeniden gündeme gelir.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Sözleşme metniniz ve elinizdeki kayıtlar incelenmeden strateji kurulamayacağından, somut dosyada hukuki destek alınması önerilir.