Haksız rekabet dosyalarında sonucu belirleyen ilk karar, hangi mahkemede ve ne zaman dava açılacağıdır. TTK'nın haksız rekabete ilişkin hükümleri, dar bir zamanaşımı rejimiyle birlikte uygulanır; yanlış yetkili mahkemede açılan bir dava ise süre işlemeye devam ederken değerli haftaların kaybedilmesine yol açar.
Görev ve Yetkinin Birlikte Belirlenmesi
Haksız rekabet uyuşmazlıkları kural olarak ticari dava niteliğindedir ve asliye ticaret mahkemelerinde görülür. Yetki bakımından ise HMK'nın genel kuralı ile haksız fiile ilişkin özel yetki kuralları birlikte değerlendirilir: davalının yerleşim yeri, eylemin gerçekleştiği yer ve zararın doğduğu yer seçenek olarak gündeme gelebilir. İnternet üzerinden yürütülen faaliyetlerde zararın doğduğu yerin belirlenmesi ayrı bir çalışma gerektirir; bu nedenle yetki gerekçesi dilekçede açıkça anlatılmalıdır.
Bir Yıl ve Üç Yıl Sınırları
TTK, haksız rekabetten doğan davaların, davaya hakkı olan tarafın bu hakkın doğumunu öğrendiği tarihten itibaren bir yıl ve her hâlde doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağını öngörür. Öğrenme anının belirlenmesi tartışmalıdır; rakibin tanıtım materyalinin ilk yayımlandığı tarih mi, şirket içinde raporlandığı tarih mi esas alınacaktır? Devam eden ve tekrarlanan eylemlerde her yeni fiilin kendi süresini başlatabileceği de gözetilmelidir.
Delili Hızla Sabitlemek
- Rakibin tanıtım, ambalaj veya internet içeriğinin tarihli biçimde kaydedilmesi.
- Müşteri kaybını ve ciro düşüşünü gösteren muhasebe verilerinin dönemsel karşılaştırması.
- Ayrılan çalışan üzerinden bilgi aktarımı iddiası varsa iş sözleşmesindeki gizlilik hükümlerinin toplanması.
- Piyasadaki karışıklığı gösteren müşteri yazışmalarının derlenmesi.
- HMK kapsamında delil tespiti yoluyla mevcut durumun mahkeme eliyle belirlenmesi.
İhtiyati Tedbir Talebinin Zamanlaması
Haksız rekabette gecikme, sadece süre kaybı değil, tedbir talebinin ikna ediciliğini de zayıflatır. Eylemi aylarca izleyip sonra acil tedbir istemek, aciliyet iddiasıyla çelişir. Tedbir talebinde durdurulması istenen fiil somut biçimde tanımlanmalı, teminat ve kapsam konuları baştan düşünülmelidir.
Talep Kalemlerinin Kademelendirilmesi
Haksız rekabet davalarında tespit, men, sonuçların ortadan kaldırılması ve tazminat talepleri birlikte ileri sürülebilir. Maddi tazminatın hesabı çoğu zaman en tartışmalı bölümdür; bu nedenle tespit ve men talepleri tazminattan bağımsız olarak da sonuç doğuracak biçimde yazılmalıdır. Sözleşmeye dayalı bir ilişki de varsa TBK kapsamındaki talepler ayrı bir hukuki sebep olarak eklenmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Piyasadaki konum, eylemin süregelen olup olmaması ve taraflar arasındaki sözleşmeler stratejinin tamamını değiştirebilir; somut dosyada hukuki görüş alınması önerilir.