Ticari hayatta uyuşmazlıkların önemli bir kısmı sözleşmenin içeriğinden değil, o sözleşmeyi imzalayan kişinin şirketi bağlayıp bağlamadığından doğar. TTK ve TBK ekseninde bakıldığında yetki tartışması, alacağın esasını tartışmaya bile fırsat vermeden dosyayı bitirebilir. Bu nedenle yetki kontrolü, imza atılmadan önce yapılması gereken bir risk azaltma adımıdır.
İmza atan kişi şirketi gerçekten bağlıyor mu
6102 sayılı TTK sisteminde temsil yetkisi ticaret siciline tescil ve ilan edilir. Karşı tarafın imza sirküleri sunması tek başına yeterli değildir; sirkülerin tarihi, kapsamı ve halen geçerli olup olmadığı sicil kayıtlarından teyit edilmelidir. Münferit-müşterek imza ayrımı ile temsilin belirli işlerle sınırlandırılıp sınırlandırılmadığı ayrıca kontrol edilir.
Sözleşme dosyasında saklanacak asgari set
- Sicil kayıt örneği ve imza sirkülerinin sözleşme tarihindeki hâli
- Yetkiye dayanak yönetim kurulu veya müdürler kurulu kararı
- Vekâletname ile hareket ediliyorsa vekâletnamenin kapsamını gösteren nüsha
- Sözleşme öncesi yazışmalar, teklif ve kabul e-postaları
- Teslim, montaj, kabul tutanakları ve fatura-irsaliye eşleşmesi
Yetkisiz temsil hâlinde ne olur
TBK, yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin temsil olunanı ancak icazet vermesi hâlinde bağlayacağını öngörür. Uygulamada icazet çoğu zaman açık bir onay yazısıyla değil, işlemin sonuçlarına sahip çıkılmasıyla ortaya çıkar: bedelin tahsili, malın kabulü, faturanın kayıtlara alınması gibi. Bu nedenle karşı tarafın defter kayıtları ve ödeme hareketleri, yetki tartışmasında belirleyici delil hâline gelir.
İhtar ve bildirimlerin şekli
Tacirler arasındaki temerrüt ihtarı, fesih ve sözleşmeden dönme bildirimlerinin TTK'da öngörülen şekil şartlarına uygun yapılması gerekir. Elektronik ortamda gönderilen bir bildirimin geçerli sayılması, gönderim biçimine ve sözleşmede kararlaştırılan bildirim adresine bağlıdır. Sözleşmeye bildirim maddesi konulurken kayıtlı elektronik posta adresinin yazılması, ilerideki tebligat tartışmalarını büyük ölçüde kapatır.
Uyuşmazlık çıkmadan yapılacak üç kontrol
Yetki kaynağının tarihi güncel mi; sözleşmedeki yetkili mahkeme ve tahkim kaydı taraflar bakımından geçerli mi; teminat, cezai şart ve fesih maddeleri birbirine atıf yaparken çelişiyor mu. Bu üç sorunun cevabı yazılı olarak dosyada duruyorsa, ihtilaf hâlinde ispat yükü çok daha kolay taşınır.
Bu metin genel bilgi vermek için hazırlanmıştır; şirket türü, sözleşmenin konusu ve sicil kayıtlarınızın durumu sonucu değiştirebilir. Somut sözleşmeniz için hukuki görüş alınması uygun olur.