Ortaklar arasındaki uyuşmazlıklarda süreç çoğu zaman esasa ilişkin tartışmadan önce, bir ihtiyati tedbir talebiyle başlar. TTK ve TBK hükümleri çerçevesinde yürüyen bu taleplerde mahkemeden istenen şey bir nihai karar değil, yargılama sonuçlanana kadar mevcut durumun korunmasıdır. Bu nedenle tedbir aşamasında sunulan belgeler, davanın esasında sunulacaklardan farklı bir mantıkla seçilmelidir.
Yaklaşık İspat Eşiğini Karşılamak
İhtiyati tedbirde tam ispat aranmaz; talep edenin hakkının varlığını ve gecikmeden doğacak sakıncayı yaklaşık olarak ortaya koyması beklenir. Uygulamada taleplerin reddedilme nedeni çoğunlukla hakkın yokluğu değil, bu eşiği karşılayacak somut belgenin dilekçeye eklenmemiş olmasıdır. Ortaklık payına, yönetim kararına veya devir işlemine ilişkin tek bir kayıt bile, iddiayı soyut olmaktan çıkarır.
Şirket Kayıtlarına Erişemeyen Ortağın Sorunu
Azınlıkta kalan ortak çoğu kez tedbir için gereken belgenin bizzat karşı tarafın elinde olduğu bir konumdadır. Bu durumda talep, eldeki dolaylı kayıtlar üzerine kurulmalı ve aynı dilekçede defter ve belgelerin mahkeme aracılığıyla getirtilmesi istenmelidir. Ticaret sicili kayıtları, genel kurul çağrı belgeleri, banka hareketleri ve resmî bildirimler, iç kayıtlara erişilemediği hâllerde başvurulabilecek bağımsız kaynaklardır.
Talebin Reddine Yol Açan Tipik Eksikler
- Tedbirin konusunun somut biçimde tarif edilmemesi, genel ifadelerle yetinilmesi
- Gecikmede sakınca doğuracak olgunun tarih ve olay bağıyla açıklanmaması
- Talebin kapsamının uyuşmazlığın konusunu aşacak genişlikte kurulması
- Karşı tarafın uğrayabileceği zararın hiç değerlendirilmemesi
- Aynı konuda daha önce alınmış veya reddedilmiş bir karar varsa bunun bildirilmemesi
Teminat ve Tedbirden Doğan Sorumluluk
Tedbir kararı çoğu hâlde teminat karşılığında verilir ve haksız çıkan talep sahibi, karşı tarafın bu nedenle uğradığı zarardan sorumlu tutulabilir. Bu sorumluluk, tedbir talebini yalnızca bir baskı aracı olarak kullanmanın maliyetini gösterir. Talebin kapsamı belirlenirken şirketin faaliyetini fiilen durduracak genişlikte bir istem yerine, uyuşmazlığın konusuyla sınırlı ve uygulanabilir bir tedbir tercih edilmesi hem kabul ihtimalini hem de sonraki sorumluluk riskini olumlu etkiler.
Kısa Not
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Şirket türü, ortaklık yapısı ve uyuşmazlığın niteliği değiştikçe uygun tedbir de değişir; karar vermeden önce dosyanızın kendi koşullarına göre profesyonel destek almanız önerilir.