Genel kurul kararına itiraz eden pay sahibi için asıl sorun çoğu zaman davanın kendisi değil, dava sonuçlanana kadar geçen süredir. Karar uygulanmaya başladığında, iptal kararı fiilen anlamını yitirebilir. Bu rehber, 6102 sayılı TTK ve TBK çerçevesinde tedbir talebinin nasıl desteklenmesi gerektiğini ele alır.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasına konu olur. Buna karşılık pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran veya anonim şirketin temel yapısına aykırı kararlar bakımından butlan gündeme gelir ve süreye bağlı değildir. Talebin hangi kategoride kurulduğu, hem süre hem de tedbir değerlendirmesi bakımından belirleyicidir.
Muhalefet Şerhi Kapıyı Açar
Toplantıda hazır bulunan ve karara olumsuz oy veren pay sahibinin, muhalefetini tutanağa geçirtmesi kural olarak dava hakkının koşuludur. Tutanakta yer almayan muhalefet, sonradan tanıkla tamamlanmaya çalışıldığında güçlük doğurur. Bu nedenle toplantı sırasında şerhin metni açık yazılmalı ve tutanağın imzalı örneği alınmalıdır. Kanun, iptal davası için kısa bir hak düşürücü süre öngördüğünden, karar tarihi de takvime işlenmelidir.
Tedbir Talebini Destekleyen Belgeler
- Genel kurul toplantı tutanağı, hazır bulunanlar listesi ve gündem
- Çağrı usulüne ilişkin ilan, bildirim ve tebligat kayıtları
- Toplantı öncesi incelemeye sunulması gereken finansal tablolar ve raporlar
- Kararın uygulanmasına başlandığını gösteren ticaret sicil kayıtları ve yazışmalar
- Zararın telafisinin güçleşeceğini ortaya koyan mali veriler
Yaklaşık İspat Ölçüsü
Tedbir aşamasında tam ispat aranmaz; talebin haklılığının yaklaşık olarak ortaya konulması yeterlidir. Ancak bu, soyut iddiaların kabul edileceği anlamına gelmez. Kararın uygulanması hâlinde ortaya çıkacak sonucun geri döndürülmesinin neden güçleşeceği somut biçimde anlatılmalı; sermaye, pay yapısı veya yönetim değişikliğine ilişkin sonuçlar sayısal olarak değil, hukuki etki üzerinden açıklanmalıdır.
Teminat ve Karşı Risk
Tedbir kararı verilirken teminat gösterilmesi istenebilir. Ayrıca haksız çıkılması hâlinde karşı tarafın zararından sorumluluk doğabileceği gözetilmelidir. Bu nedenle tedbirin kapsamı, şirketin faaliyetini bütünüyle kilitleyecek genişlikte değil, tartışmalı kararın etkisiyle sınırlı tutulacak biçimde talep edilmelidir.
Yukarıdaki değerlendirmeler genel niteliktedir. Şirket yapısı ve karar içeriği değiştikçe strateji de farklılaşacağından, somut olayınızda hukuki görüş alınması önerilir.