Anonim ve limited şirketlerde genel kurul kararlarına yönelik uyuşmazlıklar, TTK'nın kendine özgü usul kurallarına tabidir. Ticari davalarda getirilen dava şartı arabuluculuk düzenlemesi bu alanda sık sık yanlış uygulanır; bazı dosyalarda gereksiz yere arabuluculuğa gidilir, bazılarında ise gerekli olduğu hâlde atlanır.
İptal mi, Butlan mı, Yokluk mu?
Talebin adlandırılması, hem süreyi hem sonucu belirler.
- İptal: kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar için, sınırlı bir süre içinde açılır.
- Butlan: pay sahibinin vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran, eşitlik ilkesini zedeleyen türden kararlarda gündeme gelir ve süre bakımından iptalden ayrılır.
- Yokluk: toplantının hiç yapılmamış sayılacağı ağır usul eksikliklerinde tartışılır.
Dilekçede yalnızca tek bir nitelendirmeye kilitlenmek risklidir; talep terditli kurulduğunda mahkemenin farklı nitelendirmesi hâlinde dava tümüyle boşa düşmez.
Arabuluculuk Bu Davayı Kapsıyor mu?
Dava şartı arabuluculuk, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri bakımından öngörülmüştür. Genel kurul kararının iptali talebi, doğrudan bir para alacağına yönelmediği ölçüde bu kapsamın dışında kalır. Buna karşılık aynı ihtilaftan doğan kâr payı alacağı, tazminat veya sorumluluk talepleri gündeme geliyorsa, bu kalemler için dava şartı ayrıca değerlendirilmelidir. Uygulamada en pahalı hata, iptal davasının kısa süresini arabuluculuk sürecinde geçirmektir.
Mahkeme ve Yetki
Uyuşmazlık asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır; asliye hukuk mahkemesine açılan dava görev yönünden sonuçsuz kalır. Yetki bakımından şirket merkezinin bulunduğu yer mahkemesi esas alınır, bu nedenle ticaret sicili kayıtlarındaki güncel merkez adresi dava öncesinde teyit edilmelidir. Şube adresine göre kurgulanan yetki iddiaları çoğu zaman itirazla karşılaşır.
Toplantı Anında Yapılması Gerekenler
- Toplantıya katılım, hazır bulunanlar listesindeki imza ile belgelenir.
- Karara karşı çıkılıyorsa muhalefet şerhi tutanağa açık ve gerekçeli biçimde yazdırılır.
- Çağrı usulü, gündem ilanı ve toplantı gününe ilişkin belgelerin kopyaları istenir.
- Vekâletle katılımda temsil belgesi tutanağa eklenir.
- Toplantı tutanağının ve tescil edilen kararın örneği zaman kaybetmeden temin edilir.
Muhalefet şerhinin bulunmaması her hâlde dava hakkını ortadan kaldırmaz; ancak dava ehliyetine ilişkin tartışmayı ağırlaştırır. Bu nedenle toplantı günü alınan not ve belgeler, dava dilekçesinden çok daha belirleyici olabilir.
Yürütmenin Durdurulması Boyutu
İptali istenen karar tescil ve ilan yoluyla üçüncü kişilere etki doğuruyorsa, kararın icrasının geri bırakılmasına yönelik talep ayrıca ve gerekçelendirilerek ileri sürülmelidir. Aksi hâlde dava sonuçlanana kadar geri dönüşü güç işlemler yapılabilir.
Buradaki bilgiler genel niteliktedir. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve karar içeriği süre ile usulü doğrudan etkilediğinden, toplantı sonrası ilk günlerde konuya özgü profesyonel destek alınması yerinde olacaktır.