Haksız rekabet iddiaları uygulamada çoğu zaman iki ayrı hatayla zayıflar: talebin niteliğine uymayan bir mercie taşınması ve tarafların sözleşmeye koyduğu delil kayıtlarının etkisinin yanlış hesaplanması. Bu rehber, TTK ve TBK ekseninde yürüyen bir haksız rekabet dosyasında hangi talebin nereye götürüleceğini ve delil sözleşmesinin bu tabloyu nasıl değiştirdiğini adım adım ele alır.
Talebin Niteliği Mercii Belirler
Haksız rekabete dayalı talepler tek bir kalemden ibaret değildir. Fiilin haksızlığının tespiti, sürmekte olan eylemin durdurulması ve önlenmesi, maddi durumun ortadan kaldırılması, tazminat ve kararın ilanı birbirinden ayrı taleplerdir. Bunların tamamı 6102 sayılı TTK kapsamında ticari nitelikte sayıldığından kural olarak asliye ticaret mahkemesinin görev alanına girer. Görev kuralı kamu düzenindendir; taraflar sözleşmeyle değiştiremez ve mahkeme kendiliğinden inceler. Buna karşılık aynı fiil aynı zamanda bir marka ya da tasarım hakkını ihlal ediyorsa dosyanın fikri ve sınai haklar hukuk mahkemesine yönelmesi gerekebilir. Rakip hakkında yapılan idari şikayetler ise bu davaların yerine geçmez, yalnızca yanında yürür.
Delil Sözleşmesi Nereye Kadar Bağlar
Ticari ilişkilerde sıkça rastlanan delil kayıtları, tarafların belirli bir vakıayı yalnızca belli araçlarla ispat edebileceğini kararlaştırır. Bu tür bir kayıt, taraflar arasındaki sözleşmesel ilişkinin ispatında etkili olur; ancak haksız rekabet, sözleşme dışı bir sorumluluk alanıdır. Sözleşmenin tarafı olmayan üçüncü kişilerin ve piyasadaki müşteri çevresinin durumu, taraflar arasındaki delil kaydıyla sınırlandırılamaz. Bu ayrım gözden kaçtığında, dosyaya sunulacak ticari defter kayıtları, e-posta yazışmaları ve müşteri beyanları gereksiz yere elenmiş olur.
Yanlış Kapının Somut Bedeli
- Görevsizlik kararıyla geçen aylar, piyasadaki fiili zararı büyütür ve ihtiyati tedbir fırsatını tüketir.
- Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan ticari alacak ve tazminat talepleri için arabuluculuk dava şartıdır; bu adım atlanırsa dava usulden reddedilir.
- Yalnızca tazminat talebiyle açılan dava, devam eden eylemi durdurmadığı için ihlal davanın sonucunu beklemeden derinleşir.
- Delil tespiti talebinin ayrı bir usul olduğu unutulduğunda, kaybolması muhtemel dijital kayıtlar hiç güvenceye alınmaz.
Dosyayı Kurma Sırası
- Fiili tarih, mecra ve etki alanına göre yazın; hangi eylemin ne zaman öğrenildiğini kayıt altına alın.
- Kaybolma riski taşıyan ekran görüntüsü, ilan ve site içeriklerini gecikmeden tespit ettirin.
- Talepleri durdurma, önleme, tazminat ve ilan olarak ayrı ayrı yazın; her biri için dayanak vakıayı eşleştirin.
- Sözleşmesel ilişki varsa delil kaydının kapsamını okuyup hangi vakıada uygulanacağını önceden belirleyin.
- Para talebi varsa arabuluculuk adımını dava öncesine yerleştirin ve son tutanağı dosyaya ekleyin.
Değerlendirme Notu
Burada aktarılanlar genel nitelikte bilgilendirmedir. Piyasa etkisinin ölçülmesi, zararın hesabı ve tedbir talebinin zamanlaması her dosyada farklı sonuç doğurur; adım atmadan önce dosyanızın kendi verileri üzerinden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.