Şirket ortakları arasındaki uyuşmazlıklarda genel kurul kararı, çoğu zaman hem sorunun kaynağı hem de çözümün anahtarıdır. TTK ve TBK ile 6102 sayılı Kanun ekseninde bu rehber, genel kurul kararlarına karşı açılacak davada mahkeme seçimini ve ihtiyati tedbir talebinin kurgusunu ele alıyor.
Dava Nerede Açılır?
Genel kurul kararının iptali talebi, şirket merkezinin bulunduğu yer asliye ticaret mahkemesinde ileri sürülür. Ortağın kendi ikametgâhındaki mahkemeye başvurması ya da uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesine taşınması, yetki ve görev itirazlarıyla karşılaşılmasına yol açar. Şirket merkezi ticaret sicilindeki kayda göre belirlenir; fiilî faaliyet adresi farklıysa esas alınacak olan sicil kaydıdır.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımı
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar için iptal davası öngörülmüştür ve bu dava süreye tabidir. Buna karşılık ortakların vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran ya da kanunun emredici hükümlerine aykırı nitelikteki kararlar bakımından butlanın tespiti gündeme gelir ve burada süre koşulu farklı işler. Toplantının hiç yapılmamış sayılacağı hâllerde ise yokluk iddiası ileri sürülür. Talebin yanlış türde kurulması, süre yönünden reddedilme sonucunu doğurabilir.
Dava Açma Ehliyeti ve Muhalefet Şerhi
- Toplantıya katılan ortak bakımından karara muhalefetin tutanağa geçirilmiş olması aranır.
- Toplantıya çağrının usulsüz yapıldığı veya gündemin gereği gibi ilan edilmediği hâllerde katılmayan ortağın durumu ayrıca değerlendirilir.
- Yönetim kurulu ve bazı hâllerde üyeler bakımından dava açma imkânı ayrı kurallara bağlıdır.
- Pay defteri ve hazirun cetveli, ortaklık sıfatının ispatı bakımından ilk incelenecek belgelerdir.
İhtiyati Tedbir Talebinin Kurgusu
İptali istenen kararın uygulanmaya devam etmesi hâlinde doğacak zararın sonradan giderilmesinin güçleşeceği somut biçimde açıklanmadığında, tedbir talepleri çoğunlukla sonuçsuz kalır. Talep dilekçesinde; kararın hangi işlemi doğuracağı, bu işlemin geri döndürülmesinin neden güç olduğu ve tedbirin kapsamının ne olacağı ayrı ayrı yazılmalıdır. Sermaye artırımı, pay devri, tasfiye veya yönetim değişikliğine ilişkin kararlarda ticaret siciline yönelik tedbir talebi de değerlendirilmelidir. Teminat yatırılması istenebileceği baştan öngörülmelidir.
Belge Seti
Toplantı çağrısı ve ilanı, gündem, hazirun cetveli, toplantı tutanağı, esas sözleşmenin güncel metni, ticaret sicil kayıtları ve varsa bakanlık temsilcisi raporu dosyanın omurgasını oluşturur. Bu belgelerin sicil müdürlüğünden temini için erken adım atılması, süre yönetimini rahatlatır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve kararın konusu hem dava türünü hem süreyi değiştirebileceğinden, genel kurul tutanağı incelenerek dosyaya özel değerlendirme yapılması önerilir.