Şirket ortaklarının en sık geciktiği konu, aleyhine sonuç doğuran bir genel kurul kararının süresiz olarak tartışılabileceği varsayımıdır. Türk Ticaret Kanunu, iptal davasını karar tarihinden itibaren işleyen kısa bir süreye bağlar. Bu süre içinde atılmayan adım, kararın şirket ve ortaklar bakımından bağlayıcı hâle gelmesine yol açar.
İptal, Butlan ve Yokluk Ayrımını Baştan Yapın
Kanuna, esas sözleşmeye veya dürüstlük kuralına aykırı kararlar iptal davasının konusudur ve süreye tabidir. Buna karşılık ortakların vazgeçilmez haklarını ortadan kaldıran veya sermayenin korunması ilkesine aykırı kararlar bakımından butlan gündeme gelir; bu tespit talebi süreye bağlı değildir. Toplantının hiç yapılmamış olması gibi hâllerde ise yokluk tartışılır. Nitelendirme yanlış yapıldığında, süresi geçmiş bir iptal talebi butlan iddiası ile kurtarılmaya çalışılır ve dosya baştan zayıf düşer.
Dava Açma Ehliyeti: Muhalefet Şerhi Kritiktir
Toplantıda hazır bulunup karara olumsuz oy veren ortağın, muhalefetini toplantı tutanağına geçirtmesi kural olarak aranır. Bu şerh, davanın en temel dayanağıdır ve sonradan tamamlanması mümkün değildir. Toplantıya çağrılmayan, gündeme aykırı karar alınan veya katılması hukuka aykırı biçimde engellenen ortak bakımından ise ayrı değerlendirme yapılır. Yönetim kurulu üyelerinin dava açma imkânı da kendi koşullarına tabidir. Bu nedenle toplantı öncesinde çağrı usulü, gündem ve hazır bulunanlar listesi kayıt altına alınmalıdır.
Ticari Davada Arabuluculuk Şartını Atlamayın
Konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepli ticari davalarda arabuluculuk dava şartıdır. Genel kurul kararının iptali istemi bu kapsamda değerlendirilmese de, aynı uyuşmazlıkta kâr payı veya tazminat talebi de ileri sürülüyorsa süreç ikiye ayrılır. Bu ayrımı yapmadan tek dilekçeyle açılan dava, para talebi yönünden usulden reddedilebilir ve iptal talebi için kalan süre bu sırada tükenebilir.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Uyuşmazlık asliye ticaret mahkemesinin görev alanındadır; şirketin merkezinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. Ortağın kendi yerleşim yeri mahkemesinde dava açması sık rastlanan bir hatadır. Ayrıca kararın icrasının geri bırakılması talebi, dava dilekçesiyle birlikte ve teminat konusu değerlendirilerek ileri sürülmelidir; aksi hâlde tescil ve ilan işlemleri tamamlanır.
Toplantı Sonrası Kontrol Listesi
- Çağrı ilanı, gündem ve toplantı tutanağı örnekleri temin edilir.
- Muhalefet şerhinin metni ve tarihi kontrol edilir.
- Karar tarihi esas alınarak dava süresi takvime işlenir.
- Ticaret sicili kayıtları ve tescil tarihleri izlenir.
- Ayrı para talepleri için arabuluculuk başvurusu eşzamanlı başlatılır.
Bu açıklamalar genel çerçeve niteliğindedir; şirket türü, esas sözleşme hükümleri ve toplantının yapılış biçimi sonucu değiştirir. Süre kısa olduğundan, karar alındıktan hemen sonra hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olur.