Çalışma izni dosyalarında ret kararlarının önemli bir bölümü hukuki değerlendirmeden değil, belge eksikliğinden ya da başvurunun yanlış kanaldan yapılmasından kaynaklanır. Ret sonrası izlenecek yol da idari ve yargısal olmak üzere ikiye ayrılır; bu ayrım bilinmediğinde kısa süreler kaçırılır.
Başvuru Kanalı ve Muhatap İdare
Çalışma izni başvuruları yurt içinde işveren tarafından elektronik ortamda yapılır; yurt dışından yapılacak başvurularda ise temsilcilik aşaması devreye girer. YUKK kapsamındaki ikamet izni ile çalışma izni farklı idarelerin yetki alanındadır ve biri diğerinin yerine geçmez. Geçerli bir çalışma izni ikamet izni yerine sayılabilse de, sürelerin birbiriyle uyumu ayrıca kontrol edilmelidir.
Belge Listesinde Sık Görülen Eksikler
- Pasaport ve tercümelerinde geçerlilik süresinin talep edilen izin süresini karşılamaması,
- Diploma ve denklik belgelerinin usulüne uygun onaylanmamış olması,
- İş sözleşmesindeki görev tanımı ile başvurudaki meslek bilgisinin uyuşmaması,
- İşyerine ilişkin mali belgelerin güncel olmaması,
- Apostil veya konsolosluk onayı gereken belgelerde bu şerhin bulunmaması.
Ret Kararına Karşı İdari Aşama
Ret ve iptal kararlarına karşı öncelikle kararı veren idareye itiraz edilmesi öngörülmüştür. İtiraz süresi kararın tebliğinden itibaren işler ve kısadır; bu aşamada eksik belgelerin tamamlanması, yargı yoluna gitmeden sonuç alınmasını sağlayabilir. İtirazın reddi hâlinde dava yolu açık kalır. İtiraz aşaması atlanarak doğrudan dava açılması, dosyanın esasına girilmeden sonuçlanmasına yol açabilir.
Yargı Yolu: İdari Yargı Görevlidir
Çalışma izni, ikamet ve vatandaşlık işlemleri idari işlem niteliğinde olduğundan bunlara karşı açılacak iptal davaları idare mahkemesinde görülür. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurularının reddine ilişkin işlemler de aynı yolu izler. İş mahkemesinde veya sulh hukuk mahkemesinde açılan bu tür davalar yargı yolu yönünden reddedilir ve yeniden dava açma zorunluluğu doğar.
Sınır Dışı ve İdari Gözetim Kararlarının Ayrı Rejimi
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine yapılacak başvuru çok kısa bir süreye tabidir ve bu konuda verilen karar kesindir. İdari gözetim kararına karşı ise sulh ceza hâkimliğine başvurulur. İki yolun karıştırılması telafisi güç sonuçlar doğurabildiğinden, tebligatın yapıldığı ilk günden itibaren takvim kurulmalıdır.
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir; yabancının statüsü, izin türü ve tebligat tarihi izlenecek yolu belirlediğinden, ret kararını aldıktan sonra vakit geçirmeden hukuki değerlendirme yaptırmanız uygun olur.