Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman kişinin haberi olmadan uygulanır ve ancak sınır kapısında ya da vize başvurusunun reddiyle fark edilir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde bu tabloda tartışılması gereken iki ayrı şey vardır: kaydın dayandığı maddi olayın doğruluğu ve kararın usulüne uygun tesis edilip edilmediği.
Önce Kaydın İçeriğini Öğrenmek
Bir tahdit kaydının hangi sebeple konulduğu bilinmeden savunma kurulamaz. Kayıt; kaçak çalışma, vize veya ikamet süresinin aşılması, kamu düzeni değerlendirmesi, sağlık gerekçesi ya da harç ve para cezasının ödenmemesi gibi çok farklı sebeplere dayanabilir. Bu sebeplerin bir kısmı ödeme veya taahhüt gibi idari adımlarla giderilebilirken, bir kısmı yalnızca yargı yoluyla tartışılabilir. Bu nedenle ilk iş, bilgi edinme ve dosya örneği talebiyle kaydın dayanağını yazılı hâle getirmektir.
Karar Türüne Göre Değişen Yol
Sınır dışı etme kararı, ikamet izni başvurusunun reddi, vatandaşlık başvurusunun reddi ve giriş yasağı kaydı hukuken ayrı işlemlerdir. Bunlara karşı başvurulacak mercii ve süre birbirinden farklıdır; özellikle sınır dışı kararlarına karşı çok kısa bir süre öngörülmüş olması ve bu davanın kendine özgü bir usule tabi bulunması, gecikmeyi telafisi güç hâle getirir. İdari dava süresi genel olarak altmış gün olmakla birlikte, bu istisnaların varlığı nedeniyle tebliğ edilen kararda yazan süre esas alınmalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Pasaport giriş çıkış kayıtları ve konaklama süresini gösteren belgeler
- İkamet izni, çalışma izni başvuruları ile bunlara verilen cevaplar
- Türkiye'deki aile bağını gösteren evlilik, doğum ve velayet belgeleri
- Sağlık durumu, öğrenim veya iş ilişkisine dair güncel resmî yazılar
- Ödendiği ileri sürülen harç ve para cezalarına ilişkin makbuzlar
En Sık Yapılan Merci Hatası
Uygulamada birçok kişi, yargı yoluna gitmesi gereken bir ret kararı için aylarca dilekçe ve şikâyet yazışması yürütür; bu sırada dava süresi dolar. Bunun tersi de görülür: idari başvuruyla giderilebilecek bir eksiklik için doğrudan dava açılır ve dosya, işlemin henüz kesinleşmediği gerekçesiyle şekilden döner. Konsolosluğa yapılan vize başvurusunun reddi ile ülke içindeki idari işlemin reddi de aynı çerçevede değerlendirilemez. Ayrıca yurt dışındaki kişinin dava takibi için düzenlenecek vekâletnamenin biçim şartlarını taşımaması, dosyanın başında ek süre kaybı yaratır.
Orantılılık ve Aile Hayatı Argümanı
Kamu düzeni gerekçeli kararlarda savunma, sadece olayın yaşanmadığı iddiasına değil; tedbirin kişinin Türkiye'deki aile ve iş bağlarıyla orantısız olduğu değerlendirmesine de dayandırılabilir. Bu argümanın kabul görmesi, soyut anlatımla değil belgelenmiş bağlarla mümkündür.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Kaydın sebebi ve kararın türü izlenecek yolu tamamen değiştirdiğinden, elinizdeki tebligatı bir hukukçuya inceleterek süre ve mercii tespitini yaptırmanız önemlidir.