WhatsApp / Apple / Google ABD merkezli; doğrudan Türk savcılığı talebi ile değil, MLAT (Mutual Legal Assistance Treaty) ile veri çekiliyor. Süre 3-9 ay; ancak meta-data anında.
Meta-data vs içerik
- Meta-data: hesap kayıt bilgisi, telefon, IP, oturum logları → 24-48 saatte alınabilir.
- İçerik (mesaj, dosya, e-posta): MLAT zorunlu; 3-9 ay.
- Apple iCloud yedek: MLAT + Apple'ın özel onay süreci.
- Google Drive: MLAT + Google Transparency Report yapısı.
MLAT prosedürü
- Cumhuriyet Savcısı talep yazısı hazırlar.
- Adalet Bakanlığı Uluslararası Hukuk ve Dış İlişkiler GM iletilir.
- Türk Büyükelçiliği üzerinden ABD DOJ'a iletim.
- ABD federal hâkim (Magistrate Judge) inceler.
- Onaylanırsa platform veriyi DOJ'a, oradan Türkiye'ye verir.
- Süre: 3-9 ay (savcılığın özen göstermesine bağlı).
Doğrudan talep (kısıtlı)
- WhatsApp Türkiye temsilcisi atadığından (5651 ek 4) — meta data'da hızlı yanıt.
- "Acil" durumda (canlı tehlike) Apple/Google hızlı yanıt verebilir.
- Microsoft Teams Türkiye veri merkezi olduğundan doğrudan talep mümkün.
Alternatif yol: cihazdan ele geçirme
- CMK m.134 ile cihaza el konulur.
- WhatsApp yerel veri tabanı (msgstore.db) çıkarılır.
- iCloud yedeği iPhone'da bulunabilir.
- Bilirkişi raporuyla içerik analiz edilir.
- Süre: 30-90 gün (çok daha hızlı).
Sıkça sorulan sorular
Sanık WhatsApp'ı silmiş; alabilir miyiz?
Telefon yedeklenmemişse zor. iCloud / Google Drive yedeği varsa MLAT ile alınabilir. WhatsApp end-to-end şifreli olduğu için MLAT ile sadece meta-data; içerik için cihaz şart.
9 ay çok uzun, davayı geciktirir mi?
Sıkça. Savcılığa "sınırsız erteleme" değil "ek delil ile devam" stratejisi öneriyoruz. Cihazdan elde edilebilecek delil + tanık + log paralel ilerletilir.
5651 Türk temsilcisi varsa MLAT gerekmez mi?
Meta-data için evet, gerek azalır. İçerik için yine MLAT gerek (E2E şifreleme + ABD federal yasa). Türk temsilcisi sadece içerik kaldırma + meta data'da yetkili.
WhatsApp end-to-end şifreli; nasıl içeriği görür?
Sadece cihazdan. Sunucuda ne mesaj ne medya saklanır; cihaz yedeği (iCloud / Google Drive) şifreli ise platform okuyamaz. Cihaz fiziksel ele geçirme tek yol.
Telegram / Signal de aynı mı?
Telegram bulut sohbet sunucuda saklanıyor (gizli sohbet hariç); MLAT ile alınabilir ama Rusya merkez ve işbirliği zayıf. Signal end-to-end + sıfır metadata; cihaz tek yol.
İlgili mevzuat
- HMK m.199-205 — Belge ve delil ibrazı.
- HMK m.400-405 — Tespit; tanıklı / bilirkişili.
- CMK m.134 — Bilgisayar arama, kopyalama; hash zinciri.
- TCK m.243-245 — Bilişim suçları, dijital delil zinciri.
- e-İmza Kanunu (5070) — Elektronik imza ve zaman damgası.
Sıkça Sorulan Sorular
Telefonumdaki veya buluttaki verilere hangi şartlarla ulaşılabilir?
Şartlar CMK m.134/1'de sayılmıştır ve dardır: somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka surette delil elde etme imkânının bulunmaması hâlinde; hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısı tarafından şüphelinin kullandığı bilgisayar ve bilgisayar kütüklerinde arama yapılmasına, kayıtlardan kopya çıkarılmasına ve bu kayıtların çözülerek metin hâline getirilmesine karar verilir. Bu iki şart gerçekleşmeden verilen karar hukuka aykırıdır.
Savcının verdiği karar tek başına yeterli midir?
Hayır, hâkim onayına bağlıdır ve süre çok kısadır: Cumhuriyet savcısı tarafından verilen kararlar yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulur; hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir. Kritik sonuç şudur: “Sürenin dolması veya hâkim tarafından aksine karar verilmesi hâlinde çıkarılan kopyalar ve çözümü yapılan metinler derhâl imha edilir.” (CMK m.134/1, 7145 sayılı Kanunla eklenen cümleler). Savunmada bu takvimin denetlenmesi esastır.
Cihazım ne kadar süre elde tutulabilir?
Elkoyma bir amaca bağlıdır. Şifrenin çözülememesi, gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması veya işlemin uzun sürecek olması hâlinde araç ve gereçlere elkonulabilir; ancak “şifrenin çözümünün yapılması ve gerekli kopyaların alınması hâlinde, elkonulan cihazlar gecikme olmaksızın iade edilir” (CMK m.134/2). Ayrıca elkoymaksızın da verilerin tamamının veya bir kısmının kopyası alınabilir (m.134/5).
Yedeğin bir kopyasını isteyebilir miyim?
Evet, bu bir haktır. Elkoyma işlemi sırasında sistemdeki bütün verilerin yedeklemesi yapılır (CMK m.134/3) ve “alınan yedekten bir kopya çıkarılarak şüpheliye veya vekiline verilir ve bu husus tutanağa geçirilerek imza altına alınır” (m.134/4). Bu kopya, savunmanın kendi bilirkişi incelemesini yaptırabilmesi bakımından belirleyicidir; verilmemişse tutanak üzerinden itiraz edilmelidir.
İletişimin dinlenmesi hangi şartlara tabidir?
CMK m.135/1 uyarınca, suç işlendiğine ilişkin somut delillere dayanan kuvvetli şüphe sebeplerinin varlığı ve başka suretle delil elde edilmesi imkânının bulunmaması durumunda hâkim veya gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde Cumhuriyet savcısının kararıyla iletişim dinlenebilir, kayda alınabilir ve sinyal bilgileri değerlendirilebilir. Cumhuriyet savcısı kararını derhâl hâkimin onayına sunar ve hâkim kararını en geç yirmi dört saat içinde verir; sürenin dolması veya aksine karar verilmesi hâlinde tedbir savcı tarafından derhâl kaldırılır.