Karar Özeti
11. Ceza Dairesi 2025/2831 E. , 2025/15802 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2015/36 E., 2015/153 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜMLER : Mahkûmiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri
Karar Detayı
11. Ceza Dairesi 2025/2831 E. , 2025/15802 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2015/36 E., 2015/153 K. SUÇ : Dolandırıcılık HÜKÜMLER : Mahkûmiyet TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama Yapılan ön inceleme neticesinde; sanıklar hakkında kurulan hükümlerin temyiz edilebilir oldukları, temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, temyiz isteklerinin süresinde olduğu, temyiz isteklerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, gereği düşünüldü: Katılanın, satmak amacıyla aracına "satılık" ibaresi ve telefon numarasını belirten bir yazı yapıştırdığı ve galerici olan sanık ...'ın araca müşteri olduğu, 43.000,00 TL karşılığında anlaştıkları, suç tarihinde de aracın satışı için katılan ve sanık ... ile diğer sanık ...'in notere gittikleri, sanıkların burada katılana 2.000,00 TL verip geri kalan 41.000,00 TL'yi araç satışından sonra hesabına havale edeceklerini söylemeleri üzerine katılanın aracın mülkiyetini sanık ...'e resmi olarak devrettiği, kalan paranın ödenmesi için hep birlikte...isimli iş yerine geçtikleri, burada bir süre bekledikleri, paranın havale olmaması üzerine sanıkların katılana 41.000,00 TL'lik senet verdikleri, sanıkların aracı aynı gün ... 14. Noterliğinin 11.06.2014 tarihli ve ... yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile Orhan isimli üçüncü bir kişiye sattıkları, daha sonraki birkaç gün katılanı oyaladıkları, akabinde her iki sanığın da ortadan kaybolduklarının iddia edildiği olayda; 5237 sayılı TCK’nın 158/1-(i) bendinde dolandırıcılık suçunun serbest meslek sahibi kişiler tarafından mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güvenin kötüye kullanılması suretiyle işlenmesi hâlinin nitelikli hâl olarak kabul edildiği, 193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 65/2 maddesinde serbest meslek faaliyetinin tanımına yer verilerek; “Serbest meslek faaliyeti sermayeden ziyade şahsi mesaiye ilmi veya meslek bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.” şeklinde düzenlendiği, aynı Kanun'un 66. maddesi ise “Serbest meslek faaliyetini mutat meslek hâlinde ifa edenler serbest meslek erbabıdır.” hükmünün bulunduğu, Kanun'da kendi nam ve hesabına mesleğin gerektirdiği etik kurallara uygun olarak çalışması gereken kişilerin toplumda kendilerine duyulan güveni kötüye kullanmak suretiyle dolandırıcılık suçunu işlemeleri hâli nitelikli dolandırıcılık olarak düzenlenmiş ise de bu bendin uygulanabilmesi için failin serbest meslek mensubu olması ve dolandırıcılık suçunu da mesleği gereği kendisine duyulan güveni kötüye kullanmak suretiyle işlemesi gerekmekte olup bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde; sanık ...'ın oto galericisi olduğu, serbest meslek erbabı statüsünde bulunmadığı gözetilerek sanık ... ile fikir ve eylem birliği içerisinde hareketle yargılama konusu suçu işlediklerinin iddia olunması karşısında sanıkların eyleminin, 5237 sayılı TCK'nın 157/1 maddesinde öngörülen basit dolandırıcılık suçunun yasal unsurlarını taşıdığı anlaşılmakla, Değişen suç vasfı itibarıyla sanıkların üzerilerine atılı dolandırıcılık suçu için 5237 sayılı TCK’nın 157/1 maddesi uyarınca belirlenecek cezanın türü ve üst haddine göre aynı Kanun’un 66/1-e maddesi gereği 8 yıllık olağan dava zamanaşımı süresinin öngörüldüğü, 5237 sayılı TCK’nın 67/2-d maddesi uyarınca zamanaşımı süresini kesen son işlemin, inceleme konusu 06.07.2015 tarihli mahkûmiyet hükümleri olduğu ve bu tarihten temyiz inceleme tarihine kadar 8 yıllık olağan dava zamanaşımı süresinin gerçekleşmiş olduğu belirlenmekle, sanıkların temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görüldüğünden hükümlerin, 1412 sayılı CMUK’un 321/1 maddesi gereği BOZULMASINA, bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden aynı Kanun’un 322/1-1 maddesinin verdiği yetkiye dayanılarak sanıklar hakkındaki kamu davalarının 5271 sayılı CMK’nın 223/8 maddesi gereği gerçekleşen zamanaşımı nedeniyle, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle AYRI AYRI DÜŞMESİNE, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 08.12.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Katılan, satılık aracını galerici olan sanığa 43.000 TL'ye satmış, sanıklar noterde 2.000 TL peşin verip kalanı havale edeceklerini söyleyerek aracın mülkiyetini devraldıktan sonra aracı aynı gün üçüncü kişiye satıp kalan parayı ödemeden ortadan kaybolmuşlardır.
Hukuki İlke: TCK 158/1-i'deki serbest meslek mensubunun mesleğine duyulan güveni kötüye kullanması nitelikli hali, GVK 65/2 ve 66'daki serbest meslek tanımı ışığında değerlendirilmiş; oto galericisinin serbest meslek erbabı olmadığı, dolayısıyla eylemin TCK 157/1 basit dolandırıcılık olduğu belirlenmiştir. Değişen suç vasfına göre TCK 66/1-e ve 67/2-d zamanaşımı dolmuştur.
Uygulama Sonucu: bozma ve düşme
Dava Strateji Notu: TCK 158/1-i nitelikli hali yalnızca gerçek serbest meslek erbabı için uygulanır; galerici/tüccar gibi ticari faaliyet sahiplerinde suç vasfının basit dolandırıcılığa (TCK 157/1) düşürülmesi hem cezayı hem zamanaşımı süresini lehe değiştirir.