Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/6373 E. , 2025/27 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1363 E., 2021/2216 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/6373 E. , 2025/27 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2021/1363 E., 2021/2216 K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : Düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddi kararı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: Davanın niteliğine göre, davacı vekilinin duruşmalı inceleme isteminin, 5271 sayılı CMK'nın 299. maddesi gereğince reddine karar verilerek yapılan incelemede; I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız elkoyma nedeniyle 200.000,00 TL maddi, 10.000,00 TL manevi tazminatın elkoyma tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin, el konulan araç davacı adına kayıtlı olsa da davacı tarafından fiilen kullanılmadığı, araç üzerindeki şerh nedeniyle resmi satışın yapılmadığı, davaya konu araca el koymanın makul olduğu gerekçesiyle tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından bahisle reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin ve mahalli Cumhuriyet Savcısının istinaf başvurularının yargılama giderleri yönünden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz istemi; usul ve yasaya aykırı karar verildiği ve davanın kabul edilmesi gerektiğine, ilişkindir. III. DAVA KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Van 6. Asliye Ceza Mahkemesinin 2019/473 Esas – 2020/89 Karar sayılı ceza dosyası incelendiğinde, ruhsat sahibi davacıya ait olan ... plaka sayılı araca göçmen kaçakçılığı suçundan yürütülen soruşturma kapsamında 13.07.2019 tarihinde fiilen el konulduğu, teslim edilmediği, davacının malen sorumlu sıfatıyla yer aldığı dosyada yapılan yargılamada dosya dışı sanıkların göçmen kaçakçılığı suçundan mahkumiyetlerine, aracın sahibine iadesine karar verildiği, kararın 24.09.2020 tarihinde kesinleştiği, el konulan araç davacı adına kayıtlı olsa da davacı tarafından fiilen kullanılmadığı, araç üzerindeki şerh nedeniyle resmi satışın yapılmadığı, davaya konu araca el koymanın makul olduğu gerekçesiyle tazminat talebinin yasal şartları oluşmadığından bahisle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının yargılama giderleri yönünden düzeltilerek esastan reddine karar verilmiştir. IV. GEREKÇE VE KARAR Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 5271 sayılı Kanun'un 141 inci maddesinin (j) bendinde, eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişilerin uğramış olduğu zararları isteyebileceklerinin belirtildiği, Anayasa Mahkemesinin 20.09.2017 tarih, 2014/14195 başvuru numaralı kararında belirttiği hususlar dahilinde, iyiniyetli üçüncü kişilere ait taşınırlar hakkında yapılan fiili el koyma işlemlerine ilişkin olarak bu şahısların zararlarını talep edebilecekleri, ancak bu halde, fiili el koyma süresinin makul olup olmadığı hususunun gözetilmesi gerektiği de dikkate alınarak, sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemi yerinde görüldüğünden Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Patnos Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 06.01.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Davacı adına kayıtlı araca göçmen kaçakçılığı soruşturması kapsamında 13.07.2019'da fiilen el konulmuş, dosya dışı sanıkların mahkumiyeti ile aracın sahibine iadesine karar verilmiş; ilk derece mahkemesi el koymayı makul sayarak koruma tedbiri nedeniyle tazminat talebini reddetmiştir.
Hukuki İlke: CMK 141/1-j uyarınca koşulları oluşmadan eşyasına el konulan veya malı zamanında geri verilmeyen kişi zararını Devletten isteyebilir; Anayasa Mahkemesinin 20.09.2017 tarihli 2014/14195 başvuru numaralı kararı doğrultusunda iyiniyetli üçüncü kişilerin taşınırlarına fiili el koymada tazminat mümkün olup fiili el koyma süresinin makul olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Uygulama Sonucu: bozma
Dava Strateji Notu: İyiniyetli üçüncü kişi konumundaki araç sahibi, fiili el koyma süresinin makul olmaması halinde CMK 141/1-j kapsamında tazminat isteyebilir; talep salt 'el koyma makuldü' gerekçesiyle reddedilemez, süre makullüğü ayrıca tartışılmalıdır.