Karar Özeti
12. Ceza Dairesi 2022/6384 E. , 2026/3653 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/3509E., 2021/2820K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, Temyiz isteminin reddi İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf inceleme
Karar Detayı
12. Ceza Dairesi 2022/6384 E. , 2026/3653 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ceza Dairesi SAYISI : 2020/3509E., 2021/2820K. DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat HÜKÜM : İstinaf başvurularının esastan reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama, Temyiz isteminin reddi İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili ve katılma yoluyla davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve el konulan eşyaların iade edilmemesi nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile davacının aldığı son net maaşı üzerinden yapılan hesaplama ile 220,07 TL maddi, 500,00TL manevi tazminatın gözaltı tarihi olan 09.05.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanmasına, davalı vekilinin temyiz isteminin reddine karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Davacı vekilinin temyiz sebepleri; atılı suçlamanın niteliği ve müvekkili üzerindeki olumsuz etkileri nazara alındığında hükmedilen maddi ve manevi tazminat miktarının çok eksik olduğuna, müvekkili ailesine ait olan dijital materyallerin iade edilmediğine ilişkindir. Davalı vekilinin temyiz sebepleri; kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna ilişkindir. III. DAVANIN KONUSU İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Mersin Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2019/20897 soruşturma sayılı dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 09.05.2017-12.05.2017 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yürütülen soruşturma neticesinde 08.07.2019 tarihinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, kararın 29.08.2019 tarihinde tebliğ edildiği ve itiraz olmaksızın 17.09.2019 tarihinde kesinleştiği, 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, gözaltı mahsuba konu yapılmadığı, Kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından istinaf başvurusunun düzeltilerek esastan reddine karar verildiği anlaşılmıştır. IV. GEREKÇE VE KARAR Davalı vekilinin temyiz isteminin, davacı vekilinin 22.12.2021 tarihli temyiz dilekçesinin tebliğ edilmesinin ardından 27.11.2021 tarihinde yapıldığı ve kararın usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle katılma yoluyla temyiz isteminde bulunulduğu anlaşıldığından, tebliğnamedeki ret isteyen görüşe iştirak edilmemiştir. Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin sair temyiz sebeplerinin reddine, ancak; 1-5271 sayılı Kanunun 141 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi şu şekildedir; "Eşyasına veya diğer malvarlığı değerlerine, koşulları oluşmadığı halde elkonulan veya korunması için gerekli tedbirler alınmayan ya da eşyası veya diğer malvarlığı değerleri amaç dışı kullanılan veya zamanında geri verilmeyen kişiler, maddî ve manevî her türlü zararlarını, Devletten isteyebilirler." Beraat eden davacının dava dilekçesiyle el konulan dijital materyallerin iade edilmediğinden bahisle de tazminat talebinde bulunduğu da dikkate alınarak el koymaya ilişkin kararların Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde dosya arasında alınarak, el konulan dijital materyallerin davacıya ilişkin soruşturma kapsamında el konulması halinde iade edilip edilmediği araştırılmak suretiyle 5271 sayılı Kanunun 141'inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendindeki şartların oluşup oluşmadığı karar yerinde tartışılmak suretiyle sonucuna göre olumlu ya da olumsuz karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi, 2- Nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda eksik manevi tazminata hükmolunması, Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/2-a maddesi uyarınca Tarsus 1. Ağır Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilamının bir örneğinin ise Adana Bölge Adliye Mahkemesi 14. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 09.04.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Silahlı terör örgütüne üye olma şüphesiyle 09.05.2017-12.05.2017 arasında 3 gün gözaltında kalan ve hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı kesinleşen davacı, gözaltı ve el konulan eşyaların iade edilmemesi nedeniyle 100.000'er TL maddi ve manevi tazminat istemiş; ilk derece yalnızca 220,07 TL maddi ve 500 TL manevi tazminata hükmetmiş, istinaf reddedilmiştir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, dijital materyal iadesi yönünden araştırma yapılmaması ve manevi tazminatın eksikliği nedeniyle hükmü bozmuştur.
Hukuki İlke: Davacı el konulan dijital materyallerin iade edilmediğini ileri sürmüşse, el koymaya ilişkin kararlar Yargıtay denetimine imkân verecek şekilde dosyaya alınıp materyallerin iade edilip edilmediği araştırılarak CMK m. 141/1-j koşullarının oluşup oluşmadığı karar yerinde tartışılmalıdır; ayrıca davacının temyizinden sonra 'karar usul ve yasaya aykırıdır' diyen davalı başvurusu katılma yoluyla temyiz sayılır ve reddedilemez.
Uygulama Sonucu: El koyma kararları getirtilip iade araştırması yapılmadan ve ölçütlere uymayan 500 TL gibi eksik bir manevi tazminatla hüküm kurulması hukuka aykırı bulunarak BAM kararı Tebliğname'ye aykırı biçimde oybirliğiyle bozulmuştur.
Dava Strateji Notu: Üç günlük gözaltı gibi kısa tedbirlerde bile Yargıtay, iade edilmeyen dijital materyal iddiasının araştırılmadan geçilmesini bozma nedeni saymaktadır; dilekçede el konulan her cihaz somut biçimde tanımlanmalı ve iade edilmediği vurgulanmalıdır. Sembolik düzeyde kalan manevi tazminatlar da (burada 500 TL) istikrarlı biçimde eksik bulunduğundan, düşük miktarlar mutlaka temyize taşınmalıdır.