Yargıtay 12. Hukuk Dairesi E.2022/12956 K.2023/5087

Taraflar arasındaki meskeniyet şikayeti nedeni ile yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince şikayetin kısmen kabulü ile taşınmazın 430.000,00 TL den az olmamak üzere satılmasına, 430.000,00 TL nin borçluya kalanın alacaklıya ödenmesine karar verilmiştir.

Kararın şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince tarafların istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. ŞİKAYET

Şikayetçi borçlu vekili şikayet dilekçesinde, 6247 ada 30 parsel 8 nolu bağımsız bölümde kayıtlı taşınmazı üzerine konan haczin mesken olarak kullanıldığı iddiası ile kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı alacaklı vekili cevap dilekçesinde, davacı borçlunun hacizden hazır bulunduğu 28.05.2021 tarihli keşif ile haberdar olduğu ve şikayetin süresinde olmadığı, borçlunun birden fazla taşınmazının olduğu taşınmazın haline münasip evi olmadığı, borçlunun mal kaçırma gayretinde olduğu, kıymet takdirinde emsallerinin altında değer tespit edildiği, taşınmazın herhangi bir kredinin temini olarak verilip verilmediğinin tespiti gerektiği iddiaları ile meskeniyet iddiasının reddedilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, hükme esas alınmaya elverişli bulunan bilirkişi raporlarında taşınmazın güncel değerinin 700.000,00 TL olduğu, davacının rapor tarihi itibari ile ekonomik ve sosyal durumuna göre mütevazi bir ev alabilmesi için ise 430.000,00 TL gerektiğinin bildirildiği, raporun bilimsel verilere ve dosyada bulunan belgelere uygun, davacının sosyo-ekonomik durumu dikkate alınarak hazırlanmış olduğu,

borçlunun haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel ayrılması sureti ile taşınmazın satılmasına karar verilmesi gerektiği gerekçesi ile taşınmazın ihale yoluyla satılarak yeni ev almak için gerekli olan 430.000,00 TL'nin borçluya, artan miktarın ise alacaklıya ödenmesine, satışın ev alınabilecek miktar olan 430.000,00 TL'den az olmamak üzere yapılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Şikayetçi vekilince, haline münasip taşınmaz değerinin düşük takdir edildiği, borçlunun sosyal statüsü ve ekonomik koşulları dikkate alınarak değer tespiti gerektiği iddiası ile davanın kabulüne karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı alacaklı vekilince, cevap dilekçesi içeriğindeki iddialarla davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, takip dosyasındaki 28.05.2021 tarihli keşif zaptında davacı borçlunun keşif sırasında hazır bulunduğuna ilişkin bir tespit olmadığı, davacı borçlu vekiline kıymet takdir raporunun tebliğ edildiği 15.06.2021 tarihinden itibaren meskeniyet şikayetinin süresinde olduğu, taşınmaz üzerindeki haczin şikayet tarihi itibariyle geçerli olduğu, meskeniyet şikayetinde bulunabilmesi için borçlunun meskeniyet iddiası nedeniyle haczedilmezlik şikayetinde bulunduğu evde oturması gerekmediği,

raporlarda dava konusu taşınmazın değerinin ve haline münasip ev değerinin tespitine yönelik verilere yer verilmesi, emsal karşılaştırma yöntemi ile hesaplama yapılması nedeniyle, bu yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde görülmediği gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı vekillerince temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Şikayetçi borçlu vekilince, istinaf dilekçesinde belirtilen iddialarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir.

Davalı alacaklı vekilince, istinaf dilekçesinde belirtilen iddialarını tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, meskeniyet iddiasına dayalı haczedilmezlik şikayetine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2004 sayılı İİK'nın 82/12 ,3 maddesi, HMK 355 ve sair maddeleri

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup şikayetçi borçlu ve davalı alacaklı vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İİK'nın 82. maddesinin 1. fıkrasının 12. bendi gereğince; borçlunun "haline münasip" evi haczedilemez. Bir meskenin borçlunun haline uygun olup olmadığı adı geçenin haciz anındaki sosyal durumuna ve borçlu ile ailesinin ihtiyaçlarına göre belirlenir. Buradaki "aile" terimi, geniş anlamda olup, borçlu ile birlikte aynı çatı altında yaşayan, bakmakla yükümlü olduğu kişileri kapsar.

İcra mahkemesince, borçlunun sözü edilenlerle birlikte barınabileceği haline münasip meskeni temin etmesi için gerekli bedel bilirkişilere tespit ettirildikten sonra, haczedilen yerin kıymeti bundan fazla ise, İİK'nın 82/3. maddesine göre satılmasına karar verilmeli ve satış bedelinden yukarıda nitelikleri belirlenen mesken için gerekli olan miktar borçluya bırakılmalı, kalanı hak sahiplerine ödenmelidir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesince haline münasip değerden artan miktarın hak sahiplerine ödenmesine şeklinde hüküm kurulması gerekirken alacaklıya ödenmesine hükmedilmesi isabetsiz ise de, bu yanlışlığın düzeltilmesi yeniden yargılamayı gerektirmediğinden Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1- Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA, 2- İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 1 numaralı bendinde yer alan "..artan miktarın alacaklıya ödenmesine" ibaresinin silinerek hüküm fıkrasından çıkarılmasına, yerine "...artan miktarın hak sahiplerine ödenmesine..." ibaresi yazılarak İlk Derece Mahkemesi kararının 5311 sayılı Kanun ile değişik İİK'nın 364/2. maddesinin göndermesiyle uygulanması gereken 6100 sayılı HMK'nın 370/2. maddesi uyarınca DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Harç alınmasına yer olmadığına, davacının yatırdığı peşin temyiz harcının isteği halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,