Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9263 K.2025/4867

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde. 10.07.2019 tarihinde davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın, davacının yolcu konumunda olduğu araçla karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yolcu olan müvekkilinin yaralanarak %5 oranında malul kaldığını, maluliyet artışına ilişkin haklarını saklı tuttuklarını, davalıya sigortalı aracın kazanın meydana gelmesinde kusurlu olduğunu,

davalıya başvurulmasına karşın cevap verilmediğini belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 8.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 100,00 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 8.100,00 TL maddi tazminatın 11.10.2022 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş.

03.05.2023 tarihli bedel artırım dilekçesiyle 246.123,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.115,44 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam talebini 247.238,91 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun şekilde yapılmayan başvurunun usulden reddi gerektiğini, zira ilgili yönetmelik hükümlerine uygun olarak alınan bir maluliyet raporu sunulmadığını, sunulan sağlık raporuna itiraz ettiklerini, maluliyet oranının fahiş olduğunu, yeni bir rapor alınmasını talep ettiklerini, geçici bakıcı gideri zararından SGK'nın sorumlu olduğunu, kusur raporu alınmasını talep ettiklerini, müterafik kusur durumunun araştırılarak indirim yapılması gerektiğini, uzlaşma hususunun araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuat uyarınca hazırlandığı, bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve rapor doğrultusunda karar verildiği gerekçesiyle başvurunu kabulü ile 246.123,47 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 1.115,44 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 247.238,91 TL tazminatın 25.10.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile başvurana ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun elzem belgelerle yapıldığı ve usulüne uygun olduğu, maluliyet raporunun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ÇÖZGER'e uygun olarak düzenlendiği, raporda kaza ile illiyet kurulduğu, maluliyete sebep olan arazın bekleme süresine tabi olmadığı, raporun mevzuata uygun ve denetime elverişli olduğu, hesap yönteminin yerinde olduğu, her ne kadar medikal raporda oranın fahiş olduğu belirtilmiş ise de başvuran tarafından sunulan raporun üstün tutulduğu, geçici bakıcı giderinden davalının sorumlu olduğu,

kusur raporunda yapılan belirleme kazayla uyumlu ve denetime açık olup hükme esas alınmasında hukuka aykırılık görülmediği, dosya kapsamında emniyet kemerinin takılı olup olmadığına ilişkin hiçbir bilgi ve delile ulaşılamadığı, kaza tespit tutanağında bu hususun belirsiz olarak işaretlendiği, davalı tarafından da ispata yönelik başkaca delil getirilmediği, davacı yolcu olup kazaya etken bir davranışı olmadığı,

ancak maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla hesaplanan ücretin beşte birine hükmedilmesi gerektiği, bu yöne ilişkin itirazın kabulüne karar verildiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının sadece vekalet ücreti yönünden kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine, diğer itirazların reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan kusur raporunu kabul etmediklerini, soruşturma evrakları da eklenerek Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınması gerektiğini, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e uygun olmayan raporun kabulünün mümkün olmadığını, ayrıca oranın fahiş olduğunu, ayrıca davalı tarafından alınan medikal raporda yaralanmadan 12 ay sonra sağ omuz hareket eklem açıklığını gösteren rapor ile değerlendirme yapılması gerektiğinin belirtildiğini, emniyet kemerinin takılı olup olmadığı tespit edilerek müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, progresif rant yöntemine göre yapılan hesaplamaya itiraz ettiklerini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 10.07.2019 tarihinde davalı sigorta şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın, davacının yolcu konumunda olduğu araçla karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacı yolcu olup temyiz talebi bulunmamasına, kusur raporunun dosya kapsamına uygun olmasına, hesap yönteminde hata bulunmamasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından varsa geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirleme için ise bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin adli tıp anabilim dalı başkanlıkları ve benzeri kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre sağlık kurulu raporu alınmalıdır.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir.

Somut olayda; 10.07.2019 tarihli kaza neticesinde davacı çocuğun maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 15.09.2022 tarihli raporda Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'te oran belirtilmemesi, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 14. maddesindeki atıf nedeniyle Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre davacı çocuğun maluliyeti %5 olarak belirlenmiş, hakem heyetince %5'lik bu oran hükme esas alınmıştır.

Her ne kadar Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.2 maddesinin (i) fıkrasında Kurul Raporu: Usulüne uygun olarak tanzim edilen, 20.02.2019 tarihli ve 30692 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’e göre düzenlenen sakatlık oranını, geçici iş göremezlik süresini ve bakıcı ihtiyacını gösterir kurul raporunu ifade ettiği belirtilmiş olsa da, Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik incelendiğinde yönetmeliğin amacının terör,

kaza ve yaralanmaya bağlı olarak çocuklar ile ilgili özel gereksinim alanlarının belirlenmesine yönelik raporun hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemek olduğu anlaşılmaktadır.

Yönetmeliğin 4. maddesinin (n) fıkrasında ise “Özel gereksinim” çocuğun toplumsal yaşama eşit katılabilmesi için bedensel ya da gelişimsel işlev kısıtlılığı olmayan bireylerden farklı sağlık, eğitim, rehabilitasyon, cihaz, ortez, protez, çevresel düzenlemeler ve diğer sosyal ve ekonomik haklara ve hizmetlere gereksiniminin olmasını ifade ettiği belirtilmiştir.

Yönetmeliğin 8. maddesinin (f) fıkrasında açıkça raporda engel oranının yazılmayacağının ifade edildiği, aynı zamanda yönetmeliğin EK 2 ve EK'3 de bulunan Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporu (ÇÖZGER) Mevzuatla Uyum Arandığında Kullanılacak Tablo incelendiğinde engel oranı olarak %20’nin altındaki oranların gösterilmediği, Yönetmeliğin amacının engellilik oranları arasında çocukların özel gereksiniminin olup olmadığı ile ilgili olduğu,

oysa TBK'nın 54. maddesi gereği kişinin bedensel zararı için “Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar” belirlenerek küçüğün sürekli iş gücü kaybı oranının tespiti ve buna bağlı olarak bedensel zararların belirlenmesi gerektiği anlaşıldığından, çocukların trafik kazası sonucu sürekli sakatlık oranlarının tespitinde Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik’in uygulanma imkanının olmadığı ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve eklerinin uygulanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Her ne kadar kaza tarihinde 16 yaşında olan davacının sol omuzda kırık şeklindeki yaralanması nedeniyle başvuruya sunulan Dicle Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca düzenlenen 15.09.2022 tarihli raporun değerlendirme bölümünde ÇÖZGER hükümlerinde engel oranı belirtilmediğinden Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 14. maddesinde Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik'e atıf yaptığı gerekçesi ile çocuğun sürekli iş göremezlik oranının Özürlülük Ölçütü,

Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre %5 olarak belirlendiği belirtilmiş ise de bu yönetmelik Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesi ile 20.02.2019 tarihinde yürürlükten kaldırıldığı için bu tarihten sonraki kazalarda bu yönetmeliğin uygulanma imkânı kalmamıştır.

Eldeki başvuruda sunulan ve hükme esas alınan 15.09.2022 tarihli maluliyet raporu kaza tarihinde geçerli olmayan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlenmesine karşın, İtiraz Hakem Heyetince işbu raporun Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve ÇÖZGER'e uygun olarak düzenlendiği yönündeki değerlendirme de hatalı olup dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyeti tarafından; davacı tarafından kararın temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek, davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporu da irdelenerek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza nedeniyle maluliyeti oluşup oluşmadığı ve varsa maluliyet oranının, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvellere göre belirlenmesi için, davacının ikametine en yakın üniversite hastanesinin adli tıp anabilim dalı başkanlığından rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanlış yönetmeliğe göre hazırlanan rapora göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR