Aydınlatılmış onam, hekimin tıbbi müdahale öncesi hastayı tüm risk ve alternatifler hakkında bilgilendirmesi ve hastanın onayını almasıdır.
Aydınlatma Kapsamı
- Müdahalenin amacı ve şekli
- Olası risk ve komplikasyonlar
- Başarı oranları
- Alternatif tedaviler
- Tedavi yapılmazsa sonuç
- Maliyet (özel sağlıkta)
- Ücret
Onam Belgesi
- Yazılı olmalı (kanıt)
- Türkçe ve anlaşılır
- Hastanın imzası + tarih
- Tanık imzası önerilir
- Sözlü onam = ispat sorunu
Acil Hâl İstisnası
- Bilinçsiz hastada acil müdahale: onam aranmaz
- Hayati tehlike
- Sonradan yakına bilgilendirme
Reşit Olmayan
- Velayet sahibi onam verir
- Çocuğun "olgunluk seviyesinde" onayı da alınır
- Velayetli aksini istese de hastanın yararına müdahale yapılır
Onam Eksikliği = Tazminat
Yeterli aydınlatma yapılmadıysa, müdahale tıbben başarılı olsa bile "haksız müdahale" sayılır ve tazminat doğar.
Yargıtay 13. HD
13. HD, "imzalı onam belgesi"nin tek başına yeterli olmadığını, gerçek anlamda aydınlatma yapıldığının ispat edilmesi gerektiğini, formaliteden uzak gerçek bilgilendirme aranacağını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Sağlık hukuku avukatı önerilir.