Tüp bebek (IVF) tedavileri, hem tıbbi hem hukuki açıdan karmaşık süreçlerdir.
Yasal Çerçeve
- 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Kanunu
- Üremeye Yardımcı Tedavi Uygulamaları ve ÜYTE Merkezleri Hakkında Yönetmelik
- Sağlık Bakanlığı izinli merkezlerde uygulanır
Şartlar
- Yasal evlilik (eşler arası)
- Eş+kadın yaş sınırı (genelde 23-39)
- Tıbbi endikasyon (kısırlık)
- Tedavi onayları
Embriyo Dondurma
- Yasal olarak izinli
- 5 yıl saklama (uzatılabilir)
- Dondurma sırasında zarar = malpraktis
Eşlerin Ayrılması Durumunda
- Embriyo "her iki eşin müşterek hakkı"
- Tek taraflı kullanım yasak
- Ortak karar yoksa imha seçeneği
- Yargıtay henüz kesinleşmemiş içtihat
Sperm/Yumurta Bağışı
- Türkiye'de yasaklı (eş dışından kabul edilmez)
- Yurt dışında yapılırsa: çocuğun nüfusa kayıt sorunu
Taşıyıcı Annelik
- Türkiye'de yasak
- Yurt dışında yapan vatandaşlar: çocuk Türk vatandaşı, ama velayet sorunu
ÜYTE Merkezi Malpraktisi
- Yanlış embriyo transferi
- Hijyen ihlâli
- Karıştırma (DNA testi karşı taraf)
- Embriyo hasarı
Yargıtay HGK
HGK, ÜYTE merkezlerinin "yüksek özen yükümlülüğü" taşıdığını, embriyo karıştırma gibi vahim hatalarda manevi tazminatın yüksek tutarda hükmedileceğini benimsemektedir.
Sağlık hukuku avukatı önerilir.