Psikiyatride zorla tedavi (yatırma), kişi özgürlüğüne ciddi müdahale içerdiği için sıkı kurallara tabidir.
Yatırma Türleri
- Gönüllü: Hastanın yazılı onamı
- Acil zorla: Kendisi/başkasına zarar verme tehlikesi (24-48 saat)
- Mahkeme kararıyla: Süreli yatırma
Acil Yatırma
- Hekim kararı ile
- 24-48 saat geçici
- Sonra mahkemeye sevk şart
- Mahkeme onayı yoksa tahliye
Mahkeme Kararıyla
- Sulh hukuk mahkemesi
- Hasta dinlenir (mümkünse)
- Bilirkişi raporu (psikiyatrist)
- Süreli karar (3-6 ay)
- Süre bitiminde yeniden değerlendirme
Hastanın Hakları
- Avukat görme
- Yakına bilgilendirme
- İletişim
- Tedavi protokolünün açıklanması
- Kararına itiraz
Mağduriyet Hâlleri
- Haksız yatırma
- Aile çıkarı için yatırma (mal kaçırma vb.)
- Tedavi protokolü ihlâli
- Sınırlandırma sürelerinin aşılması
Yargıtay 4. HD ve Anayasa Mahkemesi
AYM, psikiyatride zorla yatırmanın Anayasa m.19 kişi özgürlüğüne müdahale olduğunu, sıkı yargısal denetim gerektirdiğini, mağdurların maddi-manevi tazminat talep edebileceğini benimsemektedir.
Sağlık ve insan hakları avukatı önerilir.