Estetik cerrahi, "iyileştirme amacı" yerine "görsel iyileştirme amacı" güttüğü için, hekim sorumluluğu açısından özel kurallara tabidir. Yargıtay, estetik cerrahide hekimi "sonuç vaadi" sınırına yaklaştırılmış sorumluluk ile değerlendirir.
Hukuki Çerçeve
- 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun.
- Hasta Hakları Yönetmeliği.
- TBK m.49-56, TBK m.502 (vekâlet).
- TCK m.85-89 (taksirle yaralama/öldürme).
Aydınlatılmış Onam
Estetik cerrahide aydınlatılmış onam özel ve detaylı olmalıdır:
- İşlemin tüm aşamaları.
- Olası yan etkiler ve komplikasyonlar.
- Beklenen sonucun fotoğraflarla görselleştirilmesi.
- Alternatif tedavi yöntemleri.
- İşlem yapılmazsa durum.
"Yan Etki" — "Komplikasyon" Ayrımı
- Yan etki: Tıbbi olarak öngörülebilir, hastaya bildirilen riskler.
- Komplikasyon: Öngörülemez veya hekim hatasından kaynaklı sonuçlar.
- Yan etki — onam alınmışsa hekim sorumluluğu zayıf.
- Komplikasyon — hekim hatası varsa malpraktis.
"Sonuç Vaadi" Sorunu
Estetik cerrahide hekim "ne kadar iyi olacağını" gösteren öncesi-sonrası fotoğraflar paylaşırsa vekâlet sözleşmesinden eser sözleşmesine kayan bir ilişki ortaya çıkabilir. Yargıtay bu durumda hekimi "sonuç sorumluluğu"na yaklaştırılmış değerlendirir.
Yargıtay 13. HD ve HGK — Yerleşik Yaklaşım
13. HD ve HGK, estetik cerrahide aydınlatılmış onamın somut ve detaylı olmasını arar; "imza attı" yetersizdir, hastanın fiilen anladığını gösteren belge kademeleri (görüşme, broşür, video) aranır. Sonuç vaadi içeren reklam/web sitesi içeriği ise hekimin sorumluluğunu artırır.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Tazminat Kalemleri
- Yapılan işlem ücretinin iadesi.
- Düzeltme operasyonu masrafı.
- Tedavi giderleri.
- Geçici iş göremezlik.
- Sürekli iş göremezlik (yüz, beden hasarı).
- Manevi tazminat.
Pratik Tavsiyeler
- İşlem öncesi tüm belgeleri saklayın (sözleşme, onam, broşür, sosyal medya).
- İşlem sırası ve sonrası fotoğraflar.
- Şikâyet bildirimi: hastane + Sağlık Bakanlığı + Tabip Odası.
- Bilirkişi raporu.
- 5 yıl zamanaşımı.
Estetik malpraktis dosyaları artıyor. Sağlık hukuku avukatı ile yürütülmelidir.