İnternet içeriği saatler içinde silinebilir; e-tespit (HMK m.400) ile sulh hukuk mahkemesi bilirkişi atayarak içeriği zaman damgalı sabitliyor.
HMK m.400 — tespit prosedürü
- Sulh hukuk mahkemesine dilekçe + harç.
- Mahkeme bilirkişi atar (adli bilişim uzmanı).
- Bilirkişi belirtilen URL/sayfa/postu tespit eder.
- Hash + zaman damgası ile rapor.
- Rapor mahkeme tutanağına eklenir.
- Esas davada (boşanma, ceza, ticari) delil olarak kullanılır.
Hangi içerikler için?
- Sosyal medya post / story / DM (kamuya açık).
- Forum / blog yorumu.
- E-ticaret ürün sayfası.
- Şirket internet sitesi.
- Whatsapp mesajı (kendi ekranınızda).
- E-posta (gönderici / alıcı bilgisi).
Noter onayı (alternatif)
- Daha hızlı (1-3 gün).
- Maliyet düşük (1.000-3.000 TL).
- Mahkeme tarafından kabul edilir; bilirkişi raporu kadar güçlü değil.
- Noter kendi ekranındaki içeriği tutanak ile saklar.
Sıkça sorulan sorular
Sosyal medya postu silinmek üzere; acil ne yapayım?
Hemen ekran görüntüsü + zaman damgası servisi (TÜBİTAK e-Yazışma) + noter (24-48 saat). Sonra HMK m.400 e-tespit ile mahkeme onaylı sabitleme.
e-Tespit ne kadar sürer?
Sulh hukuk mahkemesi kararı 1-7 gün; bilirkişi tespit 7-21 gün; rapor 14-30 gün. Acil durumda hâkim aynı gün karar verebilir.
Noter onayı ile e-tespit arasında fark var mı?
Mahkeme her ikisini kabul; ancak hâkim bilirkişi raporuna daha çok güvenir (hash zinciri, methodology). Önemli davalarda (boşanma + tazminat) e-tespit önerilir.
Wayback Machine yeterli mi?
Yardımcı delil; tek başına yeterli değil. Wayback hash yapmaz; "site bu tarihte böyleydi" iddiası için ek tespit (e-tespit / noter) gerek.
Karşı taraf "fake" iddiasında bulunur mu?
Sıkça. Bilirkişi raporu hash + URL + tarayıcı + IP + DNS bilgilerini kayıt eder; manipülasyon iddiasında karşı bilirkişi (DTC raporu) reddedilir.
İlgili mevzuat
- HMK m.199-205 — Belge ve delil ibrazı.
- HMK m.400-405 — Tespit; tanıklı / bilirkişili.
- CMK m.134 — Bilgisayar arama, kopyalama; hash zinciri.
- TCK m.243-245 — Bilişim suçları, dijital delil zinciri.
- e-İmza Kanunu (5070) — Elektronik imza ve zaman damgası.