Sivas ilinde rüzgâr enerjisi üretim tesisi kurulması amacıyla bazı taşınmazların Hazine adına tescil edilmek üzere acele kamulaştırılmasına karar verilmesi, rüzgâr santrallerine özgü bir soruyu gündeme getirir: taşınmazın tamamı mı elden çıkacaktır, yoksa üzerinde sınırlı bir hak mı kurulacaktır? Bu ayrım hem bedeli hem de malikin sonraki kullanım imkânını doğrudan etkiler.
Türbin Yeri, Şalt Sahası ve Servis Yolu Ayrımı
Rüzgâr santrallerinde alanın kullanımı homojen değildir. Türbin temelinin ve şalt sahasının bulunduğu kısımda genellikle mülkiyetin devri hedeflenirken, kablo güzergâhı, servis yolu ve vinç platformu gibi bölümlerde irtifak hakkı kurulmasıyla yetinilebilir. Karar ekindeki cetvelde parselinizin karşısında mülkiyet mi yoksa irtifak mı yazdığını görmek, izleyeceğiniz stratejiyi belirler; irtifak hâlinde tapu malikliğiniz sürer ancak kullanım yetkiniz belirlenen koridor bakımından sınırlanır.
Süre Yönetimi: En Sık Kaybedilen Hak
Kamulaştırma dosyalarında en telafisi güç kayıp, hakkın esasına ilişkin değil süreye ilişkindir. Ayrı ayrı işleyen ve birbirinin yerine geçmeyen süreler bulunur:
- Kamulaştırma kararının iptali için idari yargıda açılacak davanın süresi
- Kamulaştırma işleminin tebliği üzerine öngörülen özel dava süresi
- Bedel tespiti dosyasında yapılacak itirazlar ve rapora karşı beyan süreleri
- Verilen karara karşı istinaf ve temyiz süreleri
Tebliğ evrakının üzerindeki tarih ile zarfın üzerindeki tarih farklıysa hangisinin esas alınacağı tartışma konusu olabilir; bu nedenle zarfın atılmaması ve tüm evrakın tarih sırasına göre tek bir dosyada toplanması önerilir.
El Koyma Bedeli Nihai Bedel Değildir
Acele usulde mahkemece belirlenen ve bankaya yatırılan tutar, taşınmaza el konulabilmesi için tespit edilen ön bedeldir. Bu tutarın çekilmesi, bedele razı olunduğu anlamına gelmek zorunda değildir; ancak çekim sırasında imzalanan belgelerin içeriğine dikkat edilmeli, ihtirazi kayıt konusu değerlendirilmelidir. Nihai bedel, bedel tespiti ve tescil yargılaması sonucunda belirlenir.
Yatırımcıyla Yapılan Özel Sözleşmeler
Bazı maliklere, kamulaştırma sürecinden bağımsız olarak yatırımcı şirket tarafından kira veya satış sözleşmesi teklif edilir. Böyle bir sözleşme imzalanmadan önce, sözleşmenin kamulaştırma dosyasındaki taleplerden feragat sonucu doğurup doğurmadığı ve süre uzunluğu ile fiyat güncelleme mekanizması dikkatle okunmalıdır.
Bu değerlendirme genel bilgilendirme amacı taşır. Kararın ekindeki cetvelde parselinizin nasıl gösterildiği sonucu belirleyeceğinden, evrakın tebliğ tarihini kaçırmadan uzman bir görüşe başvurmanız yararınıza olacaktır.