154 kV Akçakoca-Melen Enerji İletim Hattı Projesi kapsamındaki bazı taşınmazlar, Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü tarafından acele kamulaştırılmak üzere karar kapsamına alınmıştır. İletim hattı kamulaştırmalarında en sık yaşanan yanılgı, kararın taşınmazın tamamının elden çıkacağı anlamına geldiğinin sanılmasıdır. Uygulamada tablo çoğunlukla farklıdır.
Hat Güzergâhında Kamulaştırılan Şey Genellikle Mülkiyet Değil
Enerji iletim hatlarında idare, çoğu zaman parselin tamamının mülkiyetini değil, iletkenlerin geçtiği koridor üzerinde bir irtifak hakkı edinir. Direk ayaklarının oturduğu sınırlı alanda ise mülkiyet kamulaştırması yapılabilir. Bu ayrım tapuya işlenen şerhin içeriğini, ödenecek bedeli ve taşınmazı kullanmaya devam edip edemeyeceğinizi belirler. Faaliyetin dayanağı 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu, kamulaştırma usulü ise 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'dur.
Direk Yeri ile Salınım Koridoru Farkı
Direk yeri, üzerinde artık tarım yapılamayacak fiziki bir işgaldir. Salınım koridoru ise hattın altında ve yanında kalan, yapılaşmanın ve belirli yükseklikteki ağaç varlığının sınırlandığı şerittir. Bedel tartışmasında bu iki alanın metrekaresi ve etkilenme oranı ayrı ayrı gösterilmelidir; tek kalemde birleştirilen hesaplar çoğunlukla malik aleyhine sonuç doğurur.
İrtifak Bedelini Etkileyen Başlıklar
- Parselin niteliği: arsa, tarla, fındık bahçesi veya orman vasfı
- Hattın parseli ortadan mı yoksa kenardan mı böldüğü
- Koridor nedeniyle kalan kısımda ortaya çıkan değer kaybı
- Kesilen ağaçların yaşı, verim durumu ve sayısı
- Parselin imar planındaki durumu ve yapılaşma beklentisi
Keşif Öncesinde Hazırlanması Gerekenler
Keşif, dosyanın en belirleyici aşamasıdır. Öncesinde parselin güncel tapu kaydı, varsa imar durum belgesi, ağaç sayımına esas fotoğraflar ve civardaki güncel satışlara ilişkin bilgiler derlenmelidir. Bilirkişi raporu tebliğ edildiğinde itirazın hangi kaleme, hangi teknik gerekçeyle yöneltildiği açıkça yazılmalıdır.
Tescilden Sonra Ortaya Çıkan Talepler
Hattın devreye girmesinden sonra, kamulaştırma sırasında öngörülmeyen bir kısıt veya zarar ortaya çıkarsa bunun ayrıca değerlendirilmesi gerekir. Koridor dışında kalmasına rağmen fiilen kullanılan alanlar, bakım çalışmaları sırasında verilen ürün zararları ve şerhin kapsamını aşan müdahaleler bu başlıkta yer alır.
Yukarıdaki bilgiler yönlendirici niteliktedir. Hattın parselinize düşen kısmı, tebliğ tarihi ve tapu şerhinin içeriği her dosyada farklı olduğundan, evrakınızla birlikte hukuki değerlendirme almanız önerilir.