İzmir kentinde yapılacak Dünya Üniversitelerarası Spor Oyunları (Universiade) Kanunu olarak çıkarılan 5255 sayılı Kanun, belirli bir organizasyonun hazırlık, yönetim ve mali işlerini düzenlemek üzere kabul edilmiş özel amaçlı bir kanundur. Bu tür metinler bugün doğrudan uygulanmasa da, geçmiş işlemlerden doğan uyuşmazlıklarda hâlâ karşımıza çıkabilir.
Organizasyon kanunlarının mantığı
Büyük ölçekli uluslararası etkinliklerde; geçici bir örgütlenme kurulması, kamu kaynağının bu örgüte aktarılması, ihale ve harcama usullerinde özel düzenlemeler getirilmesi ihtiyacı doğar. Genel mevzuatın öngördüğü süreler ve prosedürler etkinliğin takvimine uymadığı için yasa koyucu, sınırlı süreli ve sınırlı konulu bir çerçeve oluşturur. Bu çerçeve, etkinlik sona erdiğinde işlevini tamamlar.
Kurulan yapı ve tasfiye sorunu
Geçici yapıların en tartışmalı yanı, sona erme anında ortaya çıkan sonuçlardır. Başlıca sorular şunlardır:
- Örgütün taşınır ve taşınmaz malvarlığı hangi kuruma devredilmiştir?
- Sona ermemiş sözleşmelerden doğan alacak ve borçlar kime yönelecektir?
- Geçici olarak görevlendirilen personelin özlük hakları nasıl sonuçlanmıştır?
- Devam eden davalarda husumet hangi idareye yöneltilecektir?
Bugün hangi hallerde gündeme gelir?
Amacı tamamlanmış bir kanun, o dönemde yapılan işlemin hukuka uygunluğunun sonradan tartışılması hâlinde uygulanmaya devam eder. Bir işlemin hukuka uygunluğu, kural olarak yapıldığı tarihte yürürlükte olan mevzuata göre değerlendirilir. Bu nedenle eski personel, yüklenici veya kamu kurumları arasındaki hesaplaşmalarda metnin kendisi belirleyici olabilir.
Hak arama bakımından sınırlar
Aradan uzun süre geçen dosyalarda zamanaşımı ve hak düşürücü süreler çoğu zaman esasa girilmesini engeller. Yine de idarenin sonradan tesis ettiği yeni bir işlem varsa, bu işlem kendi başına dava konusu edilebilir. Belirleyici olan, hakkın doğduğu anın değil, dava konusu edilebilir bir idari işlemin varlığının doğru saptanmasıdır.
Araştırma yaparken dikkat edilecek noktalar
Bu tür kanunlar sonradan başka düzenlemelerle değiştirilmiş ya da tümüyle yürürlükten kaldırılmış olabilir. Metnin, işlem tarihindeki hâlinin esas alınması; ayrıca kanuna dayanılarak çıkarılmış yönetmelik ve kararların da birlikte taranması gerekir. Yalnızca güncel metne bakmak, geçmiş dönem uyuşmazlığında yanıltıcı sonuç üretir.
Bu rehber genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; geçmiş döneme ilişkin bir alacak veya özlük hakkı iddianız varsa, süre durumunun ve muhatap idarenin belirlenmesi için dosyanızın ayrıca incelenmesi gerekir.