R3-Malatya-1 RES elektrik üretim tesisinin yapımı amacıyla Erzincan ili, Kemaliye ilçesi, Çanakçı köyünde bulunan taşınmazın Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkin 8893 sayılı Karar, malikler bakımından iki ayrı hukuki yolun aynı anda gündeme gelmesi anlamına gelir. Bu iki yolun karıştırılması, uygulamada en sık rastlanan hak kaybı sebebidir.
Birbirinden Ayrı İki Süreç
Acele kamulaştırma kararının kendisi bir idari işlemdir ve buna karşı idari yargıda iptal davası açılır. Bedelin belirlenmesi ve taşınmazın idare adına tescili ise ayrı bir yargılamanın konusudur ve adli yargıda görülür. Bedele razı olmamak iptal davası açmak anlamına gelmediği gibi, bedel davasına katılmak da idari işlemi kabul etmek sayılmaz. Bu iki hattın ayrı ayrı ve eşzamanlı yürütülmesi gerekir.
Aceleliğin Denetimi
Acele kamulaştırma, olağan usulün istisnasıdır. İptal davasında tartışmanın odağı çoğu zaman şudur: olağan kamulaştırma usulünün beklenmesini imkânsız kılan acele bir durum gerçekten var mıdır? Bu noktada dava dilekçesinde ele alınabilecek başlıklar şunlardır:
- Projenin takviminin, aceleliği haklı kılacak bir zorunluluk içerip içermediği
- Kamulaştırılan alanın, tesisin teknik ihtiyacını aşıp aşmadığı
- Aynı amaca daha az müdahaleyle ulaşılabilecek alternatif güzergâh bulunup bulunmadığı
- Enerji nakil hattı ve yol için ayrıca alınan alanların gerekliliği
Süre Planı: İlk Otuz Gün
- Kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihi ve size yapılan tebligatın tarihini ayrı ayrı not edin.
- Tapu kaydına konulan şerhi ve kadastro müdürlüğündeki ölçü krokisini temin edin.
- Taşınmazın kararın alındığı tarihteki fiili durumunu fotoğraf ve tanıkla tespit ettirin.
- İptal davasında yürütmenin durdurulması talebini, telafisi güç zararı somutlaştırarak ileri sürün.
Yürütmenin Durdurulması Neden Kritiktir?
Enerji yatırımlarında fiili çalışma çok hızlı ilerler. Tepe düzlenmesi, temel kazısı ve yol açılması tamamlandıktan sonra verilecek bir iptal kararı, taşınmazın eski hâline dönmesini sağlamaz. Bu nedenle yürütmenin durdurulması talebi, davanın kâğıt üzerinde kalmasını önleyen asıl araçtır. Talebin, sadece hukuka aykırılık iddiasıyla değil, ağaç varlığı, tarımsal üretim ve su kaynağı gibi geri döndürülemez unsurlarla desteklenmesi gerekir.
Bedel Yargılamasında Hazırlık
Bedel tespitinde arazinin niteliği belirleyicidir. Arsa ve arazi ayrımı, gelir yöntemiyle mi emsal karşılaştırmasıyla mı değerleme yapılacağını değiştirir. Meyve veren ağaçlar, yapılar ve sulama tesisleri ayrıca değerlendirilir; bunların keşif sırasında tutanağa geçirilmemesi, sonradan giderilmesi güç bir eksiklik yaratır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Acele kamulaştırma dosyalarında süreler kısa işlediğinden, tebligatı aldığınız anda taşınmazınıza özgü belgelerle birlikte hukuki değerlendirme almanız önemlidir.