Yapay zekâ ile üretilmiş sahte görüntü ve seslerde mağdurun karşılaştığı ilk sorun hukuki değil, tekniktir: içerik hızla yayılır, kaynak hesap silinir ve birkaç gün içinde geriye kanıtlanabilir hiçbir iz kalmaz. 5651 sayılı Kanun'un erişimin engellenmesi mekanizması, TCK'nın 243-245 arasındaki bilişim suçlarına ilişkin hükümleri ve KVKK'nın kişisel veri koruması bu alanda birlikte işler. Bu rehber, içerik kaldırma sürecinde delil eksikliği riskini ilk saatlerde nasıl bertaraf edeceğinizi anlatır.
İlk 24 Saatte Yapılacaklar
Silinen bir gönderiye sonradan ulaşmak çoğu zaman mümkün olmaz. Bu nedenle şikâyet veya başvuru yapılmadan önce şu kayıtlar oluşturulmalıdır:
- İçeriğin tam adresi (URL), yayın tarihi ve yayıncı hesap bilgisi
- Ekran görüntüsü değil, mümkünse sayfanın tamamının kaydı; video içerikte dosyanın kendisinin indirilmesi
- Etkileşim verileri: paylaşım sayısı, yorumlar, alıntılayan hesaplar
- İçeriğin size ilk ulaştığı mesaj veya bildirimin kaydı
- Mümkünse bu tespitin noter aracılığıyla veya mahkemeden delil tespiti yoluyla resmileştirilmesi
Erişim Engeli Başvurusunun Şekli
Kişilik hakkı ihlaline dayalı başvurularda hangi içeriğin engelleneceği tek tek gösterilmelidir. "İsmimin geçtiği tüm içerikler" biçiminde genel bir talep, uygulanabilir bir karar üretmez. Her bir adres ayrı satırda listelenmeli, o adresteki içeriğin neden ihlal oluşturduğu bir cümleyle açıklanmalıdır. İçeriğin aynası başka platformlarda yayıldıysa, bunların da eş zamanlı tespit edilmesi gerekir; aksi halde bir adres kapanırken diğerleri yayında kalır.
İçeriğin Sahteliğini Gösterme
Deepfake iddiasında, görüntünün üretilmiş olduğunun teknik olarak ortaya konulması beklenir. Dosyanın ham hali, üstveri bilgileri ve varsa kaynak olarak kullanılan orijinal görüntü karşılaştırma için gereklidir. Aynı tarihte başka bir yerde bulunduğunuzu gösteren kayıtlar, konum verileri veya tanık beyanları da destekleyici niteliktedir. Bilirkişi incelemesi talep edilirken, incelenecek dosyanın bozulmamış bir kopyasının dosyada bulunması şarttır.
Ceza Şikâyeti ile Kaldırma Talebinin Ayrılması
Erişimin engellenmesi hızlı bir koruma sağlarken, failin tespiti ceza soruşturmasının konusudur ve daha uzun sürer. İki süreç birbirini beklemez; paralel yürütülmelidir. Şikâyet dilekçesinde hesabın açıldığı platform, IP kayıtlarının istenmesi ve ödeme yapılmışsa finansal izin araştırılması ayrıca talep edilmelidir.
Veri Koruma Boyutunu Atlamamak
Görüntü ve ses kişisel veri niteliğindedir; içeriği barındıran veya işleyen taraflara KVKK kapsamında yapılan başvuru, kaldırma talebine ek bir hukuki dayanak sağlar. Bu başvurunun tarihinin ve verilen cevabın saklanması, sonraki aşamalarda ilgili tarafın bilgisi olduğunu göstermek bakımından önemlidir.
Bu metin genel bilgilendirme amaçlıdır; içeriğin bulunduğu platform ve yayılma biçimi izlenecek yolu değiştirir. Böyle bir içerikle karşılaştıysanız, kayıtları aldıktan hemen sonra hukuki destek almanız süreci hızlandırır.