Bir veri ihlalinin ardından açılacak tazminat talebinin kaderi, çoğu zaman ilk günlerde belirlenir. Log kayıtları döner, sunucu imajı alınmaz, ekran görüntüsü tek başına kalır ve dosya delilsizleşir. Türk Ceza Kanunu'nun bilişim sistemine ilişkin hükümleri (243-245), 5651 sayılı Kanun ve KVKK birlikte okunduğunda ortaya çıkan tablo şudur: zararı ispat etmek, ihlali ispat etmekten daha zordur.
İlk 72 Saatin Delil Değeri
İhlalin fark edildiği an, delilin en zengin olduğu andır. Bu aşamada yapılması gerekenler sıralıdır:
- Etkilenen sistemin kullanımını durdurmak ve mümkünse birebir imajını almak
- Erişim ve işlem kayıtlarını dışa aktarıp özet (hash) değeriyle birlikte saklamak
- İhlale ilişkin bildirim, e-posta ve uyarı mesajlarını başlık bilgileriyle (header) kaydetmek
- Kamuya açık sızıntı varsa içeriği tarih içerecek şekilde tespit ettirmek
Zarar Kalemlerini Somutlaştırmak
Tazminat talebinde soyut bir mağduriyet anlatımı yeterli olmaz. Maddi zarar için hesap hareketleri, kart harcama itirazları, kimlik yenileme masrafları, iş kaybına ilişkin yazışmalar; manevi zarar için ise kişisel verinin niteliği, yayılma alanı ve süresi ortaya konmalıdır. Verinin özel nitelikli olması hâlinde ihlalin ağırlığı belirgin biçimde artar; bu husus dilekçede ayrıca vurgulanmalıdır.
Delilin Hukuka Uygun Elde Edilmesi
Karşı tarafın sistemine izinsiz erişerek elde edilen kayıt, dosyayı güçlendirmek yerine mağdurun kendi aleyhine sonuç doğurabilir. Üçüncü kişilere ait yazışmaların paylaşılması da ayrı bir sorumluluk doğurur. Delil, mümkün olduğunca kendi hesabınız, kendi cihazınız ve resmî talep yollarıyla elde edilen kayıtlar üzerinden kurulmalıdır.
Paralel Yolları Birlikte Yürütmek
Aynı olay; ceza soruşturması, veri koruma denetimi ve tazminat davası olmak üzere üç ayrı kanalı besleyebilir. Soruşturma dosyasındaki teknik inceleme raporu, tazminat dosyası için güçlü bir dayanak oluşturabilir. Bu nedenle şikâyet dilekçesinde talep edilen incelemenin kapsamı, ileride kullanılacak deliller düşünülerek yazılmalıdır.
En Sık Görülen Delil Eksikliği
Uygulamada dosyaların çoğu, ihlalin gerçekleştiğini gösteren ancak failin kim olduğunu veya zararın miktarını göstermeyen delillerle açılır. Trafik kayıtlarının saklama süresi dolmadan ilgili sağlayıcıdan istenmesi, gecikildiğinde geri dönüşü olmayan bir kayıptır.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; her ihlal olayının teknik mimarisi farklıdır. Kayıtlarınız silinmeden önce hangi adımların atılması gerektiğini konuşmak için erken aşamada hukuki ve teknik destek almanız uygun olacaktır.