Yapay zekâ ile üretilen sahte görüntü ve seslerin yayılma hızı, hukuki başvurunun hızından yüksektir. Deepfake vakalarında en kritik aşama, içerik kaldırma talebinden önce gelen delil sabitleme aşamasıdır; içerik kaldırıldığında ceza soruşturmasının dayanağı da kaybolabilir. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri bu süreçte farklı kapılara açılır.
Önce Delil, Sonra Talep
Başvurudan önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi, hesap bilgisi ve etkileşim sayıları kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden; sayfanın tam adresini ve tarihi gösterecek biçimde video kaydı alınması, mümkünse noter tespiti yaptırılması ve dosyanın özet değerinin saklanması önerilir. İçeriğin indirilerek ham hâliyle muhafaza edilmesi, teknik incelemede üretim izlerinin araştırılabilmesi için gereklidir.
Hangi Yol Hangi Sonucu Verir?
- Platforma bildirim: En hızlı yoldur, ancak sonucu platformun politikasına bağlıdır ve reddi hâlinde bağlayıcılığı yoktur.
- Sulh ceza hâkimliğine başvuru: Kişilik hakkı ihlali gerekçesiyle içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talep edilir; hâkimlik kısa sürede karar verir.
- Kişisel veri yolu: Görüntü ve ses kişisel veri niteliğinde olduğundan, veri sorumlusuna başvuru ve ardından Kurul'a şikayet gündeme gelebilir.
- Ceza şikayeti: Fiilin niteliğine göre hakaret, iftira, özel hayatın ihlali veya verilerin hukuka aykırı yayılması kapsamında değerlendirilir.
Çıkarma ile Engelleme Aynı Şey Değildir
İçeriğin çıkarılması, materyalin kaynağından silinmesini hedefler; erişimin engellenmesi ise Türkiye'den ulaşımı kapatır, içerik yurt dışındaki sunucuda kalmaya devam edebilir. Yaygınlaşmış bir görüntüde tek adres için verilen karar sonuç doğurmaz; bu nedenle talep, tespit edilen tüm adresleri listeleyecek biçimde hazırlanmalı ve yeni kopyalar için ek başvuru planı kurulmalıdır.
Yanlış Kapıya Başvurmanın Bedeli
Aynı olay için ceza soruşturması, kaldırma talebi ve tazminat davası farklı mercilerde yürür. Kaldırma talebinin savcılığa, ceza şikayetinin ise hâkimliğe yöneltilmesi gibi hatalar zaman kaybettirir ve içeriğin çoğalmasına fırsat verir. Başvurudan önce hangi sonucun öncelikli olduğuna karar vermek, doğru mercii kendiliğinden belirler.
Başvuru Sonrası Takip
- Karar verildikten sonra fiilen kaldırılıp kaldırılmadığı düzenli olarak kontrol edilir.
- Aynı içeriğin yeni adreslerde yayılıp yayılmadığı arama ile taranır.
- Yayılım sürüyorsa ek talep, ilk kararın dosya numarasına atıfla hazırlanır.
- Zarar oluştuysa tazminat talebi için ekonomik ve sosyal etkiler belgelenir.
Bu metin genel bilgilendirme sağlar; içeriğin türü, yayıldığı platform ve mağdurun sıfatı izlenecek yolu değiştirir. Böyle bir içerikle karşılaştığınızda, kayıtları aldıktan hemen sonra hukuki destek almanız süreci belirgin biçimde hızlandırır.