Kişisel verilerin izinsiz yayımlandığı olaylarda iki ayrı hedef aynı anda gündeme gelir: yayılmanın durdurulması ve sorumluların tespiti. 5651 sayılı Kanun, KVKK ve TCK 243-245 hükümleri farklı kanallar açar; bu kanalların sırası doğru kurulmadığında içerik yayılmaya devam ederken deliller de kaybolur.
İlk Saatlerde Delilin Sabitlenmesi
İçerik kaldırıldığında, kaldırma talebini destekleyen kanıt da ortadan kalkar. Bu nedenle başvurudan önce içeriğin bulunduğu adres, yayın tarihi ve görünür hâli kayıt altına alınmalıdır. Ekran görüntüsü tek başına zayıf kalabileceğinden, adresin tam hâliyle görüldüğü kayıtlar, erişim zamanı ve mümkünse noter aracılığıyla tespit tercih edilir. Aynı içeriğin farklı adreslerde çoğaltılmış kopyaları da baştan listelenmelidir; tek adrese odaklanan başvurular çoğu zaman eksik sonuç verir.
Hangi Kanal, Hangi Sonucu Verir
- İçerik veya yer sağlayıcıya doğrudan yapılan uyarı: en hızlı sonuç veren kanal olabilir, ancak sonuç doğurmadığında sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu açılır
- Kişilik haklarının ihlali nedeniyle erişimin engellenmesi talebi: içeriğin niteliği ve ihlalin açıklığı üzerinden değerlendirilir
- Veri sorumlusuna yapılan başvuru ve ardından Kişisel Verileri Koruma Kurulu şikâyeti: verinin işlenmesi ve ihlal bildirimi yükümlülükleri bakımından işletilir
- Cumhuriyet başsavcılığına suç duyurusu: sisteme girme, verileri hukuka aykırı olarak verme veya ele geçirme iddiaları bakımından ayrı bir kanaldır
Merci Seçiminde Sık Yapılan Hata
Uygulamada en çok karşılaşılan yanlış, tek bir başvurunun bütün sonuçları doğuracağı varsayımıdır. Erişimin engellenmesine ilişkin karar, verinin kaynaktan silinmesini kendiliğinden sağlamaz; idari şikâyet ise ceza soruşturmasının yerine geçmez. Talepler ayrı ayrı ve her biri kendi merciine yöneltilmelidir. Ayrıca arama motoru sonuçlarından çıkarılma talebi, içeriğin bulunduğu siteye yönelik talepten bağımsız olarak değerlendirilir.
Başvuru Metninde Bulunması Gerekenler
- İhlale konu verinin niteliği ve kişiyi doğrudan belirlenebilir kılan unsurların gösterilmesi
- Adreslerin tam ve eksiksiz listelenmesi, kopya yayınların ayrıca sayılması
- Talebin kapsamının açıkça yazılması: içeriğin tamamı mı, belirli bir bölümü mü
- Aciliyet gerekçesinin somut zararla ilişkilendirilmesi
- Daha önce yapılan başvurular ve alınan cevapların kronolojik olarak eklenmesi
Ret Hâlinde İzlenecek Yol
Talebin reddi hâlinde itiraz süresi kısa olabildiğinden, karar tebliğ edilir edilmez süre takvime işlenmelidir. İtiraz metninde, ilk başvuruda yeterince somutlaştırılmayan unsurların tamamlanması ve reddin dayandığı gerekçenin nokta atışı biçimde karşılanması gerekir. Yeni ortaya çıkan kopya yayınlar da bu aşamada dosyaya eklenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. İçeriğin niteliği, yayının yapıldığı platform ve ihlalin kapsamı izlenecek yolu değiştirebileceğinden, hızlı sonuç gerektiren olaylarda başvuru öncesinde hukuki görüş alınması yerinde olacaktır.