Sosyal medya, e-posta veya banka hesabının ele geçirilmesi hâlinde en belirleyici değişken zamandır. Bağlantı kayıtlarının saklama süreleri sınırlı olduğundan, geç yapılan bir suç duyurusu teknik olarak izlenebilir dosyayı izlenemez hâle getirebilir. TCK 243-245, 5651 ve KVKK ekseninde merci ve zamanlama analizi aşağıdadır.
Fiilin hukuki karşılığını doğru kurmak
- Bir bilişim sisteminin hukuka aykırı erişimi, sistemdeki verilerin bozulması, silinmesi veya değiştirilmesi ile banka ve kredi kartlarının kötüye kullanılması TCK'da ayrı suç tipleri olarak düzenlenmiştir.
- Hesap üzerinden üçüncü kişilerden para istenmişse dolandırıcılık, kişisel yazışmalar yayılmışsa özel hayata ilişkin suçlar da gündeme gelir.
- Bazı fiiller resen soruşturulurken, kişisel verilere ve özel hayata ilişkin bazı suç tiplerinde soruşturma şikâyete bağlıdır; şikâyete bağlı hâllerde fiili ve faili öğrenmeden itibaren işleyen altı aylık süre kaçırılmamalıdır.
Başvuru nereye yapılır?
Suç duyurusu Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kolluk birimlerine yapılan ihbarlar da savcılığa iletilir. Yetki bakımından kural, suçun işlendiği yer mahkemesinin bulunduğu yargı çevresidir; bilişim suçlarında fiilin ve sonucun farklı yerlerde gerçekleşmesi nedeniyle yetki tartışması sık çıkar. Pratikte dilekçenin bulunduğunuz yer savcılığına verilmesi süreyi durdurur; yetkisiz savcılık dosyayı yetkili yere gönderir. Yine de dilekçede olayın nerede gerçekleştiğine ilişkin bilgilerin (giriş yapılan IP, işlem yapılan banka şubesi, hesabın kullanıldığı il) yazılması yönlendirmeyi hızlandırır.
Delil zamanlaması: en kritik ilk hafta
- Hesap sağlayıcıdan alınabilen "son oturum açma" ve "cihaz" kayıtlarının, erişim kapanmadan önce kaydedilmesi.
- Ekran görüntülerinin tarih ve saat görünecek şekilde alınması; kritik içerikte noter aracılığıyla tespit yaptırılması.
- Banka işlemlerinde dekont, işlem saati ve alıcı hesap bilgisinin dilekçeye eklenmesi.
- Savcılıktan trafik ve bağlantı kayıtlarının ilgili sağlayıcılardan ivedilikle istenmesinin talep edilmesi.
Ceza soruşturmasıyla eşzamanlı yürüyen yollar
Ele geçirilen hesap üzerinden kişilik hakları ihlal eden içerik yayımlanmışsa, 5651 kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi için sulh ceza hâkimliğine başvurulabilir; bu yol ceza soruşturmasının sonucunu beklemez. Verilerin bir veri sorumlusunun sistemindeki güvenlik zafiyetinden sızması söz konusuysa KVKK kapsamındaki başvuru ve şikâyet yolu ayrıca işletilebilir. Uğranılan maddi ve manevi zarar için hukuk mahkemesinde açılacak tazminat davası da ceza dosyasından bağımsızdır.
Duyuru dilekçesinde kaçınılması gerekenler
Failin kim olduğuna dair kesin isim vermeden önce elde somut bağ bulunmalıdır; dayanaksız isim gösterilmesi ayrı bir hukuki sorumluluk doğurabilir. Olay anlatımı duygusal değil kronolojik olmalı, her iddianın karşısına hangi belgeyle ispatlanacağı yazılmalıdır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar. Hesabın türü ve olayın teknik ayrıntıları izlenecek yolu değiştirebileceğinden, kayıtlar silinmeden bir hukukçuyla görüşmeniz önerilir.