Oltalama yöntemiyle hesap ele geçirme olaylarında dosyanın kaderi ilk kırk sekiz saatte belirlenir. Bu sürede toplanmayan kayıtlar sonradan çoğu zaman geri getirilemez ve şikâyet yanlış mercie verildiğinde delil toplama işlemi daha başlamadan gecikir. Aşağıda delil zincirinin nasıl kurulacağı ve yetki sorununun nasıl çözüleceği ele alınmaktadır.
Şikâyetin Yöneltileceği Yer
Bilişim yoluyla işlenen fiillerde yetki, kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir. Ancak oltalama olaylarında fiilin başladığı yer, sunucunun bulunduğu yer ve zararın doğduğu yer farklı olabilir. Bu nedenle mağdurun bulunduğu yer Cumhuriyet başsavcılığına yapılan şikâyet, yetkili merciin belirlenmesi için yeterli bir başlangıçtır; dosya gerektiğinde yetkili başsavcılığa gönderilir. Önemli olan, şikâyet dilekçesinde acil delil koruma taleplerinin ilk günden yazılı olarak ileri sürülmesidir.
Fiilin niteliği görevli mahkemeyi de belirler. TCK 243-245 kapsamındaki bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve banka kartlarının kötüye kullanılması fiilleri ile menfaat temini amacıyla gerçekleştirilen nitelikli dolandırıcılık farklı görev kurallarına tabidir. Nitelendirme iddianame aşamasında değişebileceğinden, mağdur vekilinin başından itibaren fiilin unsurlarını ayrı ayrı ortaya koyması gerekir.
Delil Zincirinin Halkaları
Sağlam bir zincir, kaydın kaynağı, elde ediliş biçimi ve bütünlüğü sorularının üçüne birden cevap verir. Oltalama dosyalarında toplanması gereken temel halkalar şunlardır:
- Sahte site veya mesaja ait ekran görüntüleri, tam bağlantı adresi ve gönderim başlıkları
- 5651 sayılı Kanun kapsamında tutulan erişim ve trafik kayıtları için zamanında yapılmış talep
- Banka veya ödeme kuruluşu nezdindeki işlem kayıtları, alıcı hesap bilgileri ve iade talebinin tarihi
- Cihaz üzerindeki verilerin usulüne uygun imajı ve özet değeriyle birlikte kaydı
- Olay anına ilişkin çağrı ve mesaj kayıtlarının kaynağıyla eşleştirilmesi
Hukuka Uygunluk Sınavı
Delilin varlığı tek başına yeterli değildir; usulüne aykırı elde edilen kayıt hükme esas alınamaz. Mağdurun kendi cihazından aldığı kayıtlar kural olarak sorun yaratmazken, üçüncü kişilere ait hesap veya cihazlardan elde edilen veriler ciddi risk taşır. Ayrıca kişisel verilerin işlenmesine ilişkin KVKK çerçevesi, delil sunumunda gereksiz kişisel veri paylaşımından kaçınmayı gerektirir. Karartılması gereken alanların önceden belirlenmesi hem dosyanın hem başvurucunun korunmasına hizmet eder.
Usule Aykırı İşlemin Somut Sonuçları
Zincirdeki bir halkanın eksikliği, çoğu zaman tüm dosyanın çökmesi anlamına gelir. Ekran görüntüsünün tarih bilgisi olmadan sunulması, imaj alınmadan cihazın kullanılmaya devam etmesi veya trafik kaydı talebinin saklama süresi dolduktan sonra yapılması, faile ulaşma imkânını fiilen ortadan kaldırır. Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi halinde ise tebliğden itibaren işleyen kısa itiraz süresi içinde sulh ceza hâkimliğine başvurulmalı ve itiraz dilekçesinde eksik bırakılan araştırma kalemleri tek tek gösterilmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır; her olayın teknik altyapısı ve zaman çizelgesi farklıdır. Delil kaybı riskini azaltmak için ilk günlerde profesyonel hukuki ve teknik destek almanız önemlidir.