Oltalama yoluyla hesabından para çıkan kişi genellikle tek bir şey ister: paranın geri gelmesi. Ancak bu sonuç tek bir dosyadan çıkmaz. Failin cezalandırılması ile zararın karşılanması birbirinden bağımsız iki süreçtir; biri savcılık ve ceza mahkemesi, diğeri hukuk yargılaması hattında yürür. İkisini aynı dilekçeye sıkıştırmak, her iki yolda da gecikmeye yol açar.
İki Ayrı Dosya, İki Ayrı Merci
Bilişim sistemine hukuka aykırı erişim ve banka araçlarının kötüye kullanılmasına ilişkin fiiller Türk Ceza Kanunu'nun 243 ila 245. maddeleri kapsamında değerlendirilir ve şikâyet cumhuriyet başsavcılığına yapılır. Sahte sitenin yayından kaldırılması veya erişimin engellenmesi ise 5651 sayılı Kanun çerçevesinde ayrı bir yol izler. Kişisel verilerin ele geçirilmiş olması halinde KVKK kapsamındaki başvuru üçüncü bir hat oluşturur. Zararın tazmini talebi ise bu üç yolun hiçbirinde değil, muhatabına göre belirlenecek bir hukuk davasında ileri sürülür.
Bankaya Yöneltilecek Talebin Zemini
Bankaya karşı ileri sürülen talep, failin fiilinden değil, bankanın kendi yükümlülüklerini gereği gibi yerine getirip getirmediğinden doğar. Bu nedenle dosyada şu noktalar somutlaştırılmalıdır:
- İşlemin olağan kullanım alışkanlığından sapıp sapmadığı.
- Doğrulama adımlarının hangi kanaldan ve hangi saatlerde gerçekleştiği.
- Bildirimin bankaya ne zaman yapıldığı ve ne kadar sürede işlem yapıldığı.
- Müşterinin sıfatına göre uyuşmazlığın tüketici mi ticari yargılama alanına mı gireceği.
Delili Kaybetmeden Sabitlemek
- Gelen mesaj, e-posta ve bağlantı adresi silinmeden ekran görüntüsü ile kayıt altına alınır.
- Bankadan işlem kayıtları, IP bilgisi ve doğrulama logları yazılı olarak talep edilir.
- Paranın aktarıldığı hesaba ilişkin bilgiler soruşturma dosyasına eklenmek üzere not edilir.
- Cihazda kötü amaçlı yazılım şüphesi varsa cihaz üzerinde işlem yapılmadan inceleme istenir.
- Aynı yöntemle mağdur olan başka kişiler varsa, soruşturmaların birleştirilmesi ihtimali değerlendirilir.
- Çağrı merkezi görüşmelerinin tarih, saat ve kayıt numarası tutulur.
Usule Aykırılık Riski Nerede Yoğunlaşır
Şikâyet dilekçesinde zararın hiç belirtilmemesi, hukuk davasında ceza dosyasının bekletici mesele yapılması ihtimalinin göz ardı edilmesi, bankaya yapılan bildirimin sözlü bırakılması ve talebin muhatabının yanlış seçilmesi en sık karşılaşılan kusurlardır. Bunların her biri esasa ilişkin haklı bir talebi zayıflatır.
Olayın teknik akışı ve tarafların sıfatı sonucu değiştirebilir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; kayıtların kısa sürede silinebildiği bu tür dosyalarda vakit kaybetmeden hukuki destek alınması önerilir.