Kişisel verilerin izinsiz yayımlanması ya da hesap ele geçirilmesi hâlinde mağdurun karşısına tek bir yol değil, birbirine paralel işleyen dört kanal çıkar: platformun kendi başvuru mekanizması, sulh ceza hâkimliği, Kişisel Verileri Koruma Kurulu ve savcılık. Bu rehber, hangi talebin hangi mercie ait olduğunu ve sıralamanın nasıl kurulacağını ele alır.
İçeriğin Kaldırılması ve Erişimin Engellenmesi
5651 sayılı Kanun kapsamında içeriğin çıkarılması veya erişimin engellenmesi talepleri sulh ceza hâkimliğinin görev alanındadır. Başvuru, kişilik haklarının ihlal edildiği iddiasına dayandırılır ve talebin kapsamı URL düzeyinde somutlaştırılır. Toptan bir alan adı engelleme talebi, ölçülülük gerekçesiyle reddedilebileceğinden, bağlantıların tek tek listelenmesi sonucu doğrudan etkiler. Sosyal ağ sağlayıcısına doğrudan yapılan başvurunun cevapsız kalması veya reddedilmesi, hâkimliğe başvuruda dayanak oluşturur.
Kurul Yolu ve İdari Yargı
Verinin hukuka aykırı işlenmesi, silinmemesi veya güvenliğin sağlanmaması iddiası bakımından önce veri sorumlusuna başvurulur; cevap alınamaz ya da yetersiz kalırsa KVKK kapsamında Kurul'a şikâyet yolu açılır. Kurul kararlarının ve idari yaptırımlarının denetimi idari yargıda gerçekleştirilir. Bu kanal, içeriğin hızla kaldırılmasını sağlamaz; buna karşılık ihlalin kurumsal boyutunu ve veri sorumlusunun sorumluluğunu ortaya koyar.
Ceza Kanalı ve Tazminat Kanalı
- Sisteme girme, verileri hukuka aykırı olarak ele geçirme veya yayma fiilleri TCK 243-245 kapsamında değerlendirilir ve şikâyet savcılığa yapılır.
- Kişisel verilerin hukuka aykırı kaydedilmesi ve yayılmasına ilişkin ayrı suç tipleri de gündeme gelebilir.
- Maddi ve manevi tazminat talepleri genel hükümlere göre hukuk mahkemesinde ileri sürülür.
- Ceza soruşturmasındaki tespitler, hukuk davasında delil olarak kullanılabilir.
- Aynı olay için farklı kanalların eşzamanlı işletilmesi mümkündür; biri diğerinin süresini durdurmaz.
Delil Paketinin Kaybolmadan Sabitlenmesi
- İçerik, tarih ve saat görünecek biçimde tam sayfa olarak kaydedilir; yalnızca kırpılmış görüntü yetersiz kalabilir.
- Bağlantı adresleri metin hâlinde ayrıca listelenir, tıklanabilirliği korunur.
- Platformdan alınan başvuru numarası ve otomatik yanıtlar saklanır.
- Hesap ele geçirme iddiasında giriş bildirimleri, e-posta ve SMS kayıtları toplanır.
- İçeriğin yayından kalkma ihtimaline karşı tespit talebiyle noter veya mahkeme kanalı değerlendirilir.
Sıralamayı Doğru Kurmak
Pratikte en sık yapılan hata, en yavaş kanalın ilk sırada işletilmesi ve bu sırada içeriğin yayılmasıdır. Yayılma hızı yüksek içeriklerde erişim engelleme başvurusunun öne alınması, diğer kanalların ise paralel yürütülmesi daha tutarlı bir plan üretir.
Her veri ihlali olayı, platformun türüne ve verinin niteliğine göre farklı bir yol haritası gerektirir. İhlalin ilk saatlerinde alınacak kararlar sonucu belirlediğinden, delil sabitleme ile eşzamanlı olarak hukuki destek almak yerinde olur.