İnternette yayımlanan bir içeriğe erişimin engellenmesi istendiğinde dosyanın sonucunu çoğu zaman esas tartışma değil, usul belirler. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki talepler hızlı işleyen bir usule tabi olduğu için ilk dilekçeye eklenmeyen delil sonradan çoğu kez anlamını yitirir. Aşağıdaki kontrol listesi, TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin 243-245. maddeleri ve KVKK ile kesişen taleplerde delil zincirini kırılmadan taşımaya odaklanmıştır.
Delili Kaybetmeden Sabitleme
İnternet içeriği silinebilir, sonradan düzenlenebilir veya erişime kapatılabilir. Bu nedenle ilk hareket talebin yazılması değil, delilin dondurulmasıdır.
- İhlal içeren adresler tek tek listelenir; ana sayfa değil, içeriğin bulunduğu alt bağlantı esas alınır.
- Ekran görüntüsü alınırken tarih, saat ve adres çubuğu görünecek biçimde tam sayfa kaydı tercih edilir.
- Mümkün olduğunda noter tespiti veya delil tespiti yoluyla içeriğin o andaki hâli belgelenir.
- Yayın tarihi, paylaşan hesap ve yayılma verisi ayrı bir tabloya işlenir.
Hangi Mercie, Hangi Hukuki Sebeple
Usule aykırı işlem riskinin yoğunlaştığı nokta merci ve hukuki sebep seçimidir. Kişilik hakkının ihlali iddiası, özel hayatın gizliliğine yönelik ihlal iddiası ve ayrı bir suç şüphesi birbirinden farklı yollar doğurur; aynı olayda bunların birkaçı birlikte bulunabilir. Dilekçede hangi sebebe dayanıldığı açıkça belirtilmediğinde inceleme talebin gerçek amacından uzaklaşabilir. İçerik sağlayıcıya, yer sağlayıcıya veya platforma yapılan önceki bildirimlerin tarihleri de dosyaya konulmalıdır; bu kayıtlar ihlalin sürdüğünü göstermek bakımından işlev görür.
Talebin Kapsamını Ölçülü Kurmak
Tüm siteyi hedefleyen geniş talepler ölçülülük denetiminde zayıflar; yalnızca tek bağlantıya yönelen talep ise içerik çoğaltıldığında sonuçsuz kalır. Dengeyi kurmak için şu sıra izlenebilir:
- Bağlantılar birincil kaynak ve türev paylaşım olarak ayrılır.
- Her bağlantı için ihlalin niteliği tek cümleyle gerekçelendirilir.
- Kısmi engelleme yeterliyse önce o istenir, kapsamlı engelleme yedek talep olarak sunulur.
- Arama sonuçlarından çıkarılma talebi ayrıca ve gerekçesiyle yazılır.
Karar Sonrası İnfaz Takibi
Karar alınması sürecin sonu değildir. Kararın ilgili birime iletilmesi, uygulanıp uygulanmadığının kontrolü ve uygulanmayan bağlantılar için ek talep hazırlanması gerekir. İçerik kısa süre sonra başka adreste yeniden yayımlandığında, önceki kararla yeni bağlantı arasındaki bağ kurulmadan yapılan başvurular çoğu kez baştan incelemeye tabi tutulur. Bu nedenle dosyada tekrar yayınları tarihiyle gösteren küçük bir günlük tutmak pratikte zaman kazandırır.
Kısa Bir Hatırlatma
Buradaki başlıklar genel bir yol haritasıdır; içeriğin türü, platformun konumu ve ihlalin ağırlığı farklı bir usul gerektirebilir. İnternet kaynaklı bir hak ihlaliyle karşılaşıldığında delil kaybını önlemek için gecikmeden hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.